Homes de pedra en barcos de pau

Muros e mailo Mar /// Fomos ficando sós o Mar o barco e mais nós

Notice on the mailship Sovereign sailings
Scotland, Leith port of departure
Ship founded at Muros, Spain ship destroyed

Enlace o artigo sobre o naufraxio do Sovereign en Muros (1901)

Cazadores de tesoros expolian en Camariñas un pecio del siglo XIX

Los buzos causaron destrozos en los restos del buque inglés «Serpent», ya muy deteriorado tras casi 120 años en el fondo marino de Punta do Boi

 

El hundimiento del Serpent el 10 de noviembre de 1890 se convirtió en uno de los naufragios más famosos de los producidos en la costa gallega. En aquel accidente perdieron la vida 176 jóvenes militares británicos. Todavía en la actualidad, cada año un barco de la Marina inglesa pasa frente a la costa de Camariñas para hacer una ofrenda a los fallecidos, que descansan en el conocido como Cemiterio dos Ingleses, en Punta do Boi.

Casi 120 años después, el pecio del Serpent sigue sin descansar en paz. En las últimas semanas, vecinos de Camariñas detectaron movimientos de embarcaciones y buzos en la zona del naufragio. Un grupo de submarinistas descendieron hasta el lugar en el que se encuentra el barco para llevarse del lecho marino objetos que aún quedaban en la nave.

El pecio es muy conocido y sus restos están estudiados desde hace años. No hay tesoros que llevarse de allí. Sin embargo, los restos sí tienen un alto valor histórico tanto para la historia de la náutica como por el impacto del naufragio en Inglaterra y en España a finales del siglo XIX.

No se sabe qué se llevaron los cazadores de tesoros, pero sí que causaron destrozos en lo que queda de la nave para facilitar el acceso a las piezas que pudieran quedar en la amalgama que actualmente forman los metales que componían el buque con las rocas del entorno. Es más, no se descarta que se hayan empleado explosivos para facilitar las operaciones.

El Serpent se encuentra hundido en una zona rocosa muy batida por las olas, por lo que su estado de conservación ya era malo. En su día ya fueron sacados del mar trozos del buque para su desguace. Lo que quedó se encuentra muy erosionado por el agua. Aún así, es posible ver piezas de artillería, munición y otros elementos metálicos del barco, según cuentan submarinistas de la localidad que han estado en la zona.

Ahora, partes que estaban cubiertas por rocas y arena -lo que permitía su conservación- han quedado expuestas a la erosión del oleaje, por lo que corren el riesgo de deteriorarse todavía más de lo que están.

No se conoce el alcance de los daños causados, pero sí que contribuirá a empeorar el estado del pecio. Los restos se encuentran cerca de la costa, por lo que el acceso, con buen tiempo, no resulta complicado. En el fondo de Punta do Boi no hay objetos de valor económico, pero sí una parte de la historia que podría perderse.

El Servicio de Vixilancia e Inspección de Patrimonio de la Xunta ya está investigando los hechos.

 

Fuente La Voz  De Galicia

No Ideal Gallego daqueles días foi publicada a foto do Bonito , xunto cas dos seus once tripulantes

En onde hai mar, hai mariñeiros. Onde hai mariñeiros hai barcos e onde hai barcos, a veces ocorren desgracias.

Pero a pesar de que o mar adoita reclamar un imposto cada certo tempo; ningún pobo mariñeiro esquecera nunca aos fillos que perderon as súas vidas nel.
Demasiado dor, demasiadas viúvas e orfos. Cal é o porto da nosa costa que non posúe a súa particular traxedia?
O Ave do Mar en Moaña , O Cizurquil en Muros e en Fisterra o Bonito , son só algunhas das traxedias acaecidas e protagonizadas por mariñeiros nas nosas costas.
Estas desgracias non adoitan estar reflectidas nos grandes libros sobre naufraxios. A morte dun mariñeiro non vende exemplares! Pero os orfos, as viúvas, as nais, destes homes de mar, están e estarán sempre aí, e nunca han esquecerse dos seus.
Non deixemos que a lembranza fine con eles. Lembremos nós tamén. E así pervivirán no tempo e na memoria.

32 orfos deixaron os 11 tripulantes do palangreiro "Bonito" na vila de Fisterra o 18 de xaneiro de 1960.
Aínda hoxe ,case 50 anos despois da traxedia, descoñécense as causas da súa desaparición.

O bonito era propiedade de Matías Canosa, e foi construído no ano 1945.
Estaba inscrito no folio 1091 da terceira lista, desprazaba 8 toneladas e posuía un motor de 40 HP.
Poucos meses antes da traxedia o palangreiro, reparara o seu motor e remoceara o seu casco.

No seu rol 11 nomes doutros tantos homes que nunca regresaron a súas casas.
RAMÓN TRILLO LIZANCOS , patrón de pesca;
JUAN FERNANDEZ MARCOTE, motorista;
MANUEL RIVERA CALO
JUAN LAGO DOMÍNGUEZ
RAMÓN LAGO DOMINGUEZ
FRANCISCO SANTAMARÍA CANOSA
JUAN LOPEZ DOMÍNGUEZ
JUAN TRABA TRILLO
AGUSTIN RIVAS DOMINGUEZ e
MANUEL LOPEZ LOPEZ; (mariñeiros).
Todos eles naturais e veciños de Fisterra.

O meu bo amigo, Ernesto Rivero Calo, Patrón de pesca, ademais de irmán e cuñado de dous dos tripulantes do Bonito, colabora cos seus recordos e coa súa experiencia na elaboración deste relato.

Ese 18 de xaneiro saliu o Bonito para os seus caladoiros habituais situados ao Oeste do Cabo da Nave. O vento era frescachón do SW e a mar de fondo grosa do NW facía que na costa e nas pedras se amontoaran montañas de escuma entre encrespadas ondas.
Algúns barcos ese día decidiron non saír á mar en vista das malas condicións meteorolóxicas.
Ramón Trillo a pesar da súa mocidade (28 anos) era xa un afeito patrón de pesca e sabia ben que en días como ese a costa era o seu peor inimigo, por iso ao saír de porto o seu rumbo foi sempre afastado das rompentes.
Dirixíanse probablemente a unha zona ao Oeste do Cabo da Nave chamada "Jurjullo".
Alí o día anterior obtivera boas capturas e Ramón, case con seguridade, acudiu de novo á mesma zona.
Non se sabe en que momento ocorreu a traxedia nin en que forma.
Puido ser a causa do mal tempo reinante ou que fose abordado por un dos numerosos mercantes que transitaban naquela época por estas augas.
En terra non se dou a alarma entre os familiares do Bonito ata ben entrada a noite. Pois o día anterior xa demorara o seu retorno a porto por mor de haber alixado unha grande cantidade de peixe.
Rapidamente saíron de porto varios barcos para tratar de atopar aos desaparecidos. As motoras "Puentecesures", patroneada por Juan Crastreje Martínez; "Josefa", que patroneaba Modesto Insua Domínguez, e "Manuel"; que era mandada por José Fábregas Calo, foron algunhas das que participaron na busca.
Ata as 4 da tarde do seguinte día continuaron os labores de rastrexo, pero non se achou rastro de ningún supervivente.
Só restos de redes e de roupas foron avistados nunha zona moi ampla que abarcaba desde Vilán a Cabo Fisterra.
Mentres en terra co paso das horas o desanimo e o desacougo dos familiares ía en aumento.
Cada nova hora que pasaba sen noticias dos náufragos, diminuía a posibilidade de rescatar a algún deles con vida.
Co regreso a porto das embarcacións que participaron no rastrexo confírmase a traxedia.
As esposas convértense en viúvas e os fillos en orfos.
E todo un pobo, xunto, chora pola perdida dos seus conveciños.

O 26 de xaneiro oficiouse na igrexa parroquial de Fisterra, un funeral presidido polo Cardeal Arcebispo don Fernando Quiroga Palacios, ao que acudiron diversas autoridades entre as cales salientaban o Gobernador civil da provincia don Evaristo Martín Freire. En representación da Capitán Xeral da zona marítima do Cantábrico, estaba o Axudante de Marina de Corcubión, e o representante provincial de Instituto Social da Mariña.

Moitos dos orfos dos náufragos do Bonito aínda viven en Fisterra e unha gran maioría deles adícanse o adicáronse no seu día tamén o mar.
Porque non hai que esquecer nunca os ausentes, pero a vida debe continuar...

Artigo extraído dun xornal muradán con data de 15 de outubro de 1912

LOITO E  BAGOAS EN MUROS

Aínda non se extinguira o tristeiro rumor que produce o afastado eco da desolación causada polo recente naufraxio en augas de Brasil do vapor "Colastiné", no que foron vítimas, con outros, dous fillos do nobre pobo de Muros, cando o repenicado da campá e o rumor do telégrafo anúnciannos un novo desastre, pero mais grande, mais sensible e desolador polo número das vítimas. En noite escura e á luz branca pero sinistra das embravecidas vagas ao estrelarse contra as rochas, vese un barco desmantelado, os tripulantes agatuñados nas enxarcias queren fuxir do perigo, porque un natural instinto obrígalles, pero o rudo da tempestade destrúe os seus plans, pois os mastros  derrumbanse, o casco cruxe e pártese en dous... momentos de confusión para os pobres náufragos do veleiro muradán "Candelaria", que ven abrirse o abismo á vista do porto, pois navegaban xa case en augas galegas.

De seus tripulantes D. Bernardino Lojo Estévez , capitán; Manuel Leal, contramestre, mariñeiros Domingo Lois, Manuel Dosil, Pedro Martínez, Juan Malvarez e Manuel Sendón , todos eles veciños desta vila , tan só logrou salvarse apreixado á unha táboa o último.

Pobre mocidade afundida no mar antes de nacer, case todos eran menores de 30 anos, e cando as ilusións da vida lles halagaban, cando afanosos buscaban a realidade dun sono, a ansia dun desexo, todo o perderon para sempre. Deixan fazulas queimadas polos sucos das bagoas , corazóns lacerados pola dor e o infortunio, almas angustiadas e familias enteiras sumidas en profunda amargura.

Un feito illado é sensible, pero cando se rexistran desolacións como a que agora nos embarga, cando as perdas son totais, o choro é inesgotable, a pena insondable e o xemer cruel.

Coa rapidez de raio cruzou tan infausta nova entre os bos fillos de Muros, e conseguintemente produciu xeral consternación, diso son fiel testemuño a enorme afluencia de almas que asistiron aos funerais que tiveron lugar na igrexa parroquial, sen distinción de clases, e a espontánea subscrición iniciada por varios muradáns para tratar de mitigar a crueza do mal causado pola desgraza.

Para os que sucumbiron, unha oración e unha pregaria xa que o cristián non ten outras flores que ofrecer aos seus mortos, son flores que xermolan no alma, nútrense no corazón, e sostenos roradas con bágoas unha esperanza... a Misericordia de Deus.

Para os seus deudos, a resignación, virtude santa, que nada no camiño da cruz nos ensina, que o molde das almas xustas é o sufrimento.

Para todos, un exemplo e unha guía que nos asegura cada vez mais, ser este val de lágrimas, só un lugar de desterro e que o fin do home  atopase mais alá da tumba.
 

LUTO Y LLANTO EN MUROS

Todavía no se había extinguido el triste rumor que produce el lejano eco de la desolación causada por el reciente naufragio en aguas de Brasil del vapor "Colastiné", en el que fueron víctimas, con otros, dos hijos del noble pueblo de Muros, cuando el tañido de la campana y el rumor del telégrafo nos anuncian un nuevo desastre, pero mas grande, mas sensible y desolador por el numero de las víctimas. En noche oscura y a la luz blanca pero sinistra de las embravecidas olas al estrellarse contra las rocas, se ve un barco desmantelado, los tripulantes subidos á las jarcias quieren huir del peligro, porque un natural instinto les obliga, y lo rudo de la tempestad destruye sus planes, pues los mástiles se derrumban,  el casco cruje y se parte en dos... momentos de confusión para los pobres náufragos del velero muradano "Candelaria", que ven abrirse el abismo á vista del puerto, pues navegaban  ya casi en aguas gallegas.

De sus tripulantes D. Bernardino Lojo Estévez , capitán; Manuel Leal, contramaestre, marineros Domingo Lois, Manuel Dosil, Pedro Martínez, Juan Malvarez y Manuel Sendón , todos ellos vecinos de esta villa, solo logró salvarse agarrado á una tabla el ultimo.

 Pobre juventud hundida en la mar antes de nacer, casi todos eran menores de 30 años, y cuando las ilusiones de la vida les halagaban, cuando afanosos buscaban la realidad de un sueño, el ansia de un deseo, todo lo perdieron para siempre. Dejan mejillas quemadas por los surcos de las lagrimas, corazones lacerados por el dolor y el infortunio, almas angustiadas y familias enteras sumidas en profunda amargura.

Un hecho aislado es sensible, pero cuando se registran desolaciones como la que ahora nos embarga, cuando las pérdidas son totales, el llanto es inagotable, la pena insondable y el gemir cruel.

 Con la rapidez de rayo cruzó tan infausta nueva entre los buenos hijos de Muros, y consiguientemente produjo general consternación, de ello son fiel testimonio la enorme afluencia de almas  que asistieron a los funerales que tuvieron lugar en la iglesia parroquial, sin distinción de clases, y la espontánea suscripción iniciada por varios muradanos para tratar de mitigar la crudeza del mal causado por la desgracia.

 Para los que sucumbieron, una oración y una plegaria ya que el cristiano no tiene otras flores que ofrecer a sus muertos, son flores que germinan en el alma, se nutren en el corazón, y los sostiene rociadas con lágrimas una esperanza... la Misericordia de Dios.

 Para sus deudos, la resignación, virtud santa, que nacida en el camino de la cruz nos enseña, que el molde de las almas justas es el sufrimiento.

 Para todos, un ejemplo y una guía que nos asegura cada vez mas, ser este valle de lagrimas, solo un lugar de destierro y que el fin del hombre se encuentra mas allá de la tumba.

O cruceiro «Reina Rexente» foi construído en Inglaterra pola sinatura «James and George Thompson» de Clydebank, baixo o dirección do afamado enxeñeiro naval británico Sir Nathan Barnaby, quen nesta ocasión non estivo moi acertado, xa que outros buques da mesma serie inglesa resultaron pouco eficaces. A súa botadura realizouse o 24 de febreiro de 1887 finalizándose a súa construción ao ano seguinte. Era unha unidade de elegante liña, con dúas airosas chemineas. Navegando ofrecía un maxestoso aspecto que causaba admiración.

De feitura similar ao británico «Australia», desprazaba 4.664 toneladas e debía servir como modelo para a construción de dous novos cruceiros nos arsenais españois: o «Lepanto» e o «Alfonso XIII». O custo do «Reina Rexente» ascendeu a 243.000 libras esterlinas, o equivalente naquela época a uns seis millóns de pesetas..

A dotación española que ía tripular esta unidade, trasladouse ao porto de Glasgow para facerse cargo del.

Unha vez rematado, saíu do porto inglés de Falmouth na madrugada do 24 de xaneiro de 1888 para entrar na vila de Muros ao día seguinte.

 O extraordinario deste primeiro viaxe foi que o Rexente fixese o percorrido de Falmouth a Muros en tan so 24 horas.

Curta vida no mar disfrutou o buque!, porque tan so sete anos despois, o dia 9 de marzo de 1895 saia de Cádiz  para Tanxer o  «Rexente», coa mision de levar a bordo a embaixada do Sultán de Marrocos, presidida por Sidi Brisha, que en Madrid mantivera conversacións con representantes españois, acerca da revisión do Tratado de Marraquech de 5 de marzo de 1894 que puxo fin á contenda de 1893 cos rifeños. ».

 Na mañá do domingo día 10 logo de deixar o seu pasaxe en porto,  saia o cruceiro do peirao de Tanxer, con ceo fechado e vento fresco do NW,  o estar libre de puntas puxo proa á mar rumbo a Cádiz. O mediodía, o vento era xa un forte vendaval, con frecuentes chuvascos e forte Mareira. Desde a costa africana xa non podía divisarse o buque que, sen embargo, foi visto polos mercantes «Mayfield» e «Matheus», que ao igual que el loitaban contra o duro temporal de vento e enorme ondada. Os capitáns dos mercantes informarían máis tarde que divisaron ao cruceiro sobre as 12 e media, a unhas doce millas ao NW de Cabo Espartel, dando grandes bandazos e buscando o refuxio da costa peninsular. Estes foron os últimos en ver o barco de guerra español.

O «Rexente» non chegou nunca o porto gaditano. Durante varios días procedeuse á súa busca coa esperanza de atopar superviventes, pero nada se encontrou. O «Alfonso XIII», «Illa de Luzón», «Joaquín del Piélago» e outros mercantes, percorreron as inmediacións do Cabo Trafalgar onde se supoñía que ocorrera a traxedia, pero todo foi en van e non  se volveu a ter máis noticias do buque, que se perdeu con toda a súa dotación de 412 homes.

Para saber mais

Raimund Weisbach, comandante do U19 ( 16 Sep, 1886  Breslau -16 Jun, 1970  Hamburg )

O  bergantín Ciscar (800 Tm.). saíra do porto de Muros o día 20 de abril do ano 1916 con destino o porto inglés de Cardiff.cun cargamento de madeira de pino que tiña alixado días antes no porto do Freixo

Pero tan so 6 días despois  entraba de volta en Muros, e sen ningunha carga nas súas bodegas.

Os tripulantes do ciscar contaron que as 6 da madrugada do día 23, a unhas 150 millas da costa galega , foi detido polo submarino alemán U19 o mando do comandante Raimund Weisbach. Inmediatamente o patrón do Ciscar que era D. Manuel Seoane Lago,  embarcou nun bote coa documentación e dirixiuse o submarino. O comandante alemán , logo de examinar os papeis comunicoulle que non ía poder seguir ruta con esa carga , pois estaba considerada contrabando absoluto de guerra e que ía a proceder a afundir o Ciscar.

Logo de moitos rogos por parte do patrón do bergantín e confirmando o comandante alemán que os galegos tan so posuían un bote, e que este se atopaba en condicións deplorables, accedeu a que os tripulantes do Ciscar guindasen pola borda a súa carga de madeira de pino e puxesen  rumbo a continuación de volta para Muros.

Os Alemans estiveron controlando dende as inmediacións como se cumpría a súa orde de tirar a carga , para logo de terminada a operación somerxerse desaparecendo entre as augas.

Para saber mais:

Artigo en Ingles na Wikipedia sobre o U19

Lista de barcos afundidos polo U19

 ......................

 Outras andanzas do comandante Weisbach

Raimund Weisbach en 1915 atopabase a bordo do submarino U 20 como oficial torpedeiro ao mando do comandante Walther Schwieger. O 7 de maio dese ano torpedearon e afundiron ao buque de pasaxe "Lusitanita" da Cunard Line.
Foi o propio Weisbach o encargado de lanzar o torpedo que produciría o afundimento do luxoso transatlántico e a morte de 1198 persoas entre pasaxeiros e tripulantes (tan so hubo 200 superviventes).
Raimund Weisbach de volta en Alemaña, foi galardoado coa Cruz de Hierro de 1 ª clase.
As andazas de Weibach a bordo dos submarinos remataron o 1 de maio de 1917 cando o submarino británico E54 torpedeou ao  U 81 que neses momentos estaba o mando do oficial alemán. 24 tripulantes morreron no naufraxio e salvaronse soamente 5 entre eles Weisbach que foi internado nun campo de prisioneiros de guerra en Gran Bretaña ata o final da contenda.

Para saber mais

O Lusitania na Wikipedia

Pola participación dos mariñeiros de Muros  no rescate dos náufragos do buque da Armada Española "Cardenal Cisneros" , acontecido nos baixo de Meixide (Meixidos) o día 28 de octubre  de 1905 e pola posterior acollida que brindaron os veciños de este pobo os malpocados náufragos, a vila obtivo a distinción que lle concedeu o Rei Don Alfonso XIII. de "MOI  HUMANITARIA" que se sumou tamén os que xa posuía de "MOI  NOBLE" e "MOI  LEAL",  que xa viñan de antigo.

A Armada Española tamén regalou a vila unha medalla e unha placa conmemorativa dos feitos en cuestión.

"La Marina agradecida. Al muy noble y humanitario pueblo de Muros dedica este recuerdo a su digno Alcalde D. Juan J. Louro."

(Fotos cedidas por D.Alejandro Anca Alamillo)

O Virxe do Faro cunha pequena escora ainda a extribor

Gaivotas e mascatos dande un festin co peixe que o Virxe do faro arria pola popa

Chega o Helimer Galicia

Onte pola tarde , faenando a 20 millas ao norte da Coruña, recibimos a bordo do barco no que eu navego e traballo, unha petición de auxilio realizada polo "Virxe do Faro" que é outro pesqueiro que se dedica á mesma actividade que nós e nos mesmos caladeros. Respondemos inmediatamente á chamada de socorro varios barcos que estabamos nas inmediacións, dispoñéndonos nós,  a terminar con présa a recollida das nosas artes de pesca para acudir ao costado do compañeiro en apuros.
Ao aproximarnos ao "Virxe do Faro" puidemos comprobar que tiña  unha gran escora sobre o seu costado de estribor producida (presuntamente) polo corremento sobre esa banda da pesca recén izada a bordo e que aínda se atopaba sobre cuberta e dentro da arte. Os tripulantes do pesqueiro afanábanse en guindar o mar parte da carga para intentar adrizar o buque, cousa que conseguiron logo de tirar polo costado varias toneladas de xarda.
Os medios de salvamento ( o helicóptero Helimer Galicia e a lancha de salvamento con base no porto da Coruña , Salvamar Mirfak , alertados polo patrón do Virxe do Faro, chegaron ao pouco ás inmediacións , podendo nós , despois de comprobar que xa non existía ningún perigo, regresar a porto.

Non vou emitir xuízo de valor ningún, non me corresponde a min facelo. Só direi que a miña profesión estase convertendo nunha actividade de demasiado risco e que o mar debemos de saír a gañarnos o sustento, e non a perder a vida.