La Coctelera

Homes de pedra en barcos de pau

Muros e mailo Mar /// Fomos ficando sós o Mar o barco e mais nós

Fotos

homesdepedraenbarcosdepau todavía no ha subido ninguna foto.

¡Anímale a hacerlo!

Categoría: Naufraxios

20, nov

O Naufraxio da lancha "América" (Xuño do 1936)

homesdepedraenbarcosdepau En: Naufraxios

Lanchas nunha rambla da praia do Castelo


 

 

A galerna que se desatou nas costas de Calicia sen aviso previo o día 8 de xuño de 1936, tivo tráxicos efectos en Muros.

Ben afastada da costa foi sorprendida a pequena embarcación "América", afogándose os seus tripulantes, Armando Caamaño, de vinte e tres anos, casado; Gerardo León Caamaño, de vinte e cinco, casado, e Ramón León, de dezanove, solteiro. A esposa de Armando estaba próxima a dar a luz, así como a de Gerardo, que tenia xa tres fillos de curta idade. Ramón deixou á súa anciá nai en situación moi precaria. O mar guindou á praia de Área Maior os restos da embarcación. O alcalde Muradán xestionou dos Poderes públicos algún socorro para as familias dea as vítimas, as cales non estaban aseguradas nin pertencían a ningunha mutualidade. Ademais, o dono da "América "era persoa que carecía de medios económicos

 

O Larache

Fragmento dunha imaxe obtida da páxina Vida Maritima


 

Horrible naufragio

Vigo 24.

Me telegrafían de Muros que ayer, á las cuatro de la tarde, naufragó en los bajos de Ximiela, á seis millas de la costa de Muros, el vapor Larache, de la Compañía Trasatlántica.

El buque tardó cinco minutos en sumergirse. Conducía de tránsito á la Coruña 97 pasajeros procedentes de Buenos Aires, que habían transbordado en Cádiz.

Varias lanchas pescadoras condujeron hasta el puesto de Muros 47 náufragos, y se dice que otros han arribado al puerto de Son. Indican los despachos que han ocurrido muchas desgracias, ahogándose toda la oficialidad del buque. Corrobora esta noticia el hecho de que los consignatarios de Vigo han recibido aviso del naufragio por el alcalde de Muros y no por el capitán.  

 El Larache procedía de Ribeira de donde había salido á las dos de la tarde. El capitán era nuevo en el mando del buque

 

 

Más del naufragio

 

Telegrama

 

Coruña, 6*45.- (Oficial).--Desconozco los nombres de los ahogados.

Los he pedido á los alcaldes de Muros y de Son por telégrafo.

Entre los salvados está el señor Otero, secretario del Gobierno militar de! Ferrol; María Mercedes Soba, pasajera; Jenaro González Román y Antonio Várela, pasajeros. Sábese que han muerto las esposas de Manuel Moreira y Julián Garma. Este último se ha salvado.

La Transatlántica envía, un vapor á la Coruña para recoger á los náufragos que quieran venir.  .

Según me dice el alcaide de Muros, con quién acabo de conferenciar, muchos salvados no quieren volver á embarcarse prefiriendo ir por tierra á sus pueblos.

He encargado á los alcaldes que cuiden con el mayor esmero á dichos náufragos, quienes llegaron todos desnudos, y me dicen que están bien atendidos y dándoles ropa. 

He dispuesto que salgan de Muros varios jinetes para recorrer la costa, por si llega algún, náufrago  cadáver, encargando además que se procure evitar que sean éstos despojados por los merodeadores, caso que consigo lleven alhajas, ropas o dinero

He ordenado también que salgan de Muros embarcaciones para el lugar del siniestro, si el estado del mar lo permite, por más que esta mañana salió un vapor sin ver nada.  Lo mismo pasó ayer con otro que rastreó el lugar del suceso una hora después de ocurrido este.

Según avisan algunos supervivientes al alcalde de Muros, todos los que faltan del pasaje perecieron á su vista excepto los pocos que se dirigieron al puerto de Son.

Entre los salvados no hay heridos. Sólo hay un anciano enfermo, pero leve.

 

El ayudante de marina de Muros telegrafía

"Arribaron al puerto de Son 19 náufragos y no 15 como antes dije; otros dos mas en la playa de San Francisco y otros a Puebla. Se ignora el nombre de éstos. Todos son atendidos por las autoridades y representantes de la Trasatlántica.

El practicante Pérez Agudo y e! contramaestre se salvaron cogidos á un gallinero.

El vapor Larache perdiose cerca del sitio donde se hundió el Cisneros. Asoma, cerca de un metro el palo mayor."


 

Para saber mais: Hemeroteca virtual do ABC,

                             Outra desgracia na costa de Muros

16, nov

O Vapor da Prata

homesdepedraenbarcosdepau En: Naufraxios

O  Vapor da Prata
As historias e lendas que falan de barcos asolagados cheos de tesouros son un tema recorrente na literatura e na memoria de tódolos pobos costeiros. Os galeóns de Rande e o  Douro son dous exemplos amplamente coñecidos, o primeiro na ría de Vigo e o segundo fronte as costas de Corme. Aquí en Muros temos tamén o noso particular aínda que menos coñecido, barco do tesouro "O vapor da prata".
Infinidade de veces teño escoitado as historias dos vellos mariñeiros muradáns que falaban dun barco inglés que naufragou cas súas bodegas cheas de lingotes de prata nun lugar denominado "a Corredura" por terra das pedras de Meixide. Lendas de como entre as redes que se se largaban nese lugar viñan como se peixes de metal fosen, retorcidos lingotes dese prezado material.
Unha lenda que era un segredo a voces entre os mariñeiros pero do que non había ningún tipo de confirmación.
A curiosidade levoume a remexer nas hemerotecas e atopei esta reseña no periódico "la Vanguardia" que fala de como , outra vez mais, se espoliou por parte duns caza-tesouros un pecio que naufragou no ano 1891 nas nosas costas, O  «Skyro» , o Vapor da prata.


 

JUEVES 23 DE MARZO DE 1961 LA VANGUARDIA ESPAÑOLA Página 12

 

Hallazgo del «Squyro», mercante inglés

hundido en la costa gallega en 1891

El buque británico «Droxford», dedicado a la búsqueda

de pecios, ha logrado extraer del viejo

barco naufragado 230 toneladas de plomo y espera

hallar lingotes de plata

 

La Coruña, 22. - El buque inglés de salvamento «Droxford» ha localizado

cerca de la costa, entré Muros y Finisterre en los bajos denominados "Meixidos"., al mercante de la misma nacionalidad «Squyro», hundido en esa zona

en 1891

El «Squyro» fue encontrado en una grieta del fondo, a unos cincuenta metros

de profundidad. Por medio de moderno material de salvamento, se procedió

al descenso de un buzo, dentro de una campana especial, que dirigió desde

el fondo las tareas de rescate de la mercancía.

El barco conducía lingotes de plomo, plata y otros metales, y, hasta ahora,

se han conseguido extraer doscientas treinta toneladas de lingotes de plomo, por

valor de 3.200.000 pesetas, pero se cree que quedan todavía más de este material

y algunos de plata, ya que, al ocurrir el naufragio, llevaba ochenta y ocho

lingotes de este metal, siendo, recuperados entonces ochenta

El «Droxford», que ha entrado en La Coruña, salió para Brest, donde, desde

hace tres años, intenta localizar a un mercante hundido en 1914 con un cargamento

de cobre Volverá a La Coruña en el próximo mes de mayo, con objeto

de proseguir las tarea. de extracción de los minerales que se encuentran en

el «Squyro».

 

 


É mais que problable ante e vista de esta reseña en inglès, que o verdadeiro nome do barco fose "Skyro"

The Skyro Treasure

The S.S. Skyro sank in deep water after striking a reef off Cape Finisterre in 1891 carrying a valuable cargo of silver bullion. Two salvage attempts failed due to the extreme depth and persistent bad weather, until in 1896, the Spanish diver, Erostarbe, using Siebe Gorman equipment, finally located the treasure at a depth of 20 fathoms. Erostarbe used dynamite to gain access to the cabin where the silver was stored. This was not easy, after five years on the sea bed the Skyro had broken up and the deck above the strong-room had collapsed to within 18" of the cabin floor. On the surface boisterous weather and strong currents made tending the diver difficult. Nevertheless Erostarbe clawed a path to the bullion and during several long, deep, dives recovered 59 bars of silver

9, nov

Naufraxio da dorna "Magdalena"

homesdepedraenbarcosdepau En: Naufraxios

Fotografia de Benigno Louro Sendón



O día 26 de Marzo de 1913 desatouse un violento temporal nas costas de Galicia, moitas pequenas embarcacións que saíran esa madrugada a pescar víronse sorprendidas polo virulento temporal do SW.  tendo que salvar enormes dificultades para regresar a porto, pero algunhas non o conseguiron.
A dorna "Magdalena" saíra de Muros esa madrugada coa intención de pescar nun caladoiro situado a oito millas ao WSW. de Monte Louro denominado "Mar dá Ola". Ía patroneada polo muradán Manuel Andrade Martínez levando como tripulantes a un fillo seu de curta idade e ao mozo de 15 anos Manuel Fernández Martínez.
As familias dos mariñeiros que saíran esa mañá ao mar amoreábanse no porto esperando ver remontar a punta do Rebordiño aos seus que chegaban exhaustos despois de pelexar varias horas contra as enormes vagas e os fortes ventos.
 María Lago, esposa de Manuel Andrade preguntaba a todos os que arribaban a porto pola sorte dos seus, José Martínez Álvarez (Pepe de Chuvasco), patrón da lancha "Peregrina" confirmoulle que os vira antes de desatarse a tormenta en "Mar dá Ola" pescando, pero que logo non os volvera a ver.
Pasaron as horas e María foise quedando soa no porto muradán co convencemento de que o seu marido e o seu fillo xa nunca regresarían ao seu lado con vida.
Días despois sóubose que os restos da dorna "Magdalena" apareceron nas praias do municipio próximo de Cee, dos corpos dos desgraciados mariñeiros, nunca mais se soubo.
Outros tiveron mellor sorte. A lancha "Fortuna" da Virxe do Camiño que saíra esa mesma madrugada para pescar no Canto ""arribou ao día seguinte no porto de Camariñas cos seus cinco tripulantes exhaustos pero vivos.

Un inverno máis o mar cobrouse nesta vila o seu tributo de vidas humanas.

16, oct

Sovereign (1901)

homesdepedraenbarcosdepau En: Naufraxios Cousas de Muros

Notice on the mailship Sovereign sailings
Scotland, Leith port of departure
Ship founded at Muros, Spain ship destroyed

 

Enlace o artigo sobre o naufraxio do Sovereign en Muros (1901)

 

 

 

 

 

Cazadores de tesoros expolian en Camariñas un pecio del siglo XIX

Los buzos causaron destrozos en los restos del buque inglés «Serpent», ya muy deteriorado tras casi 120 años en el fondo marino de Punta do Boi

 

El hundimiento del Serpent el 10 de noviembre de 1890 se convirtió en uno de los naufragios más famosos de los producidos en la costa gallega. En aquel accidente perdieron la vida 176 jóvenes militares británicos. Todavía en la actualidad, cada año un barco de la Marina inglesa pasa frente a la costa de Camariñas para hacer una ofrenda a los fallecidos, que descansan en el conocido como Cemiterio dos Ingleses, en Punta do Boi.

Casi 120 años después, el pecio del Serpent sigue sin descansar en paz. En las últimas semanas, vecinos de Camariñas detectaron movimientos de embarcaciones y buzos en la zona del naufragio. Un grupo de submarinistas descendieron hasta el lugar en el que se encuentra el barco para llevarse del lecho marino objetos que aún quedaban en la nave.

El pecio es muy conocido y sus restos están estudiados desde hace años. No hay tesoros que llevarse de allí. Sin embargo, los restos sí tienen un alto valor histórico tanto para la historia de la náutica como por el impacto del naufragio en Inglaterra y en España a finales del siglo XIX.

No se sabe qué se llevaron los cazadores de tesoros, pero sí que causaron destrozos en lo que queda de la nave para facilitar el acceso a las piezas que pudieran quedar en la amalgama que actualmente forman los metales que componían el buque con las rocas del entorno. Es más, no se descarta que se hayan empleado explosivos para facilitar las operaciones.

El Serpent se encuentra hundido en una zona rocosa muy batida por las olas, por lo que su estado de conservación ya era malo. En su día ya fueron sacados del mar trozos del buque para su desguace. Lo que quedó se encuentra muy erosionado por el agua. Aún así, es posible ver piezas de artillería, munición y otros elementos metálicos del barco, según cuentan submarinistas de la localidad que han estado en la zona.

Ahora, partes que estaban cubiertas por rocas y arena -lo que permitía su conservación- han quedado expuestas a la erosión del oleaje, por lo que corren el riesgo de deteriorarse todavía más de lo que están.

No se conoce el alcance de los daños causados, pero sí que contribuirá a empeorar el estado del pecio. Los restos se encuentran cerca de la costa, por lo que el acceso, con buen tiempo, no resulta complicado. En el fondo de Punta do Boi no hay objetos de valor económico, pero sí una parte de la historia que podría perderse.

El Servicio de Vixilancia e Inspección de Patrimonio de la Xunta ya está investigando los hechos.

 

Fuente La Voz  De Galicia

 

16, jul

O Naufraxio do "Bonito"

homesdepedraenbarcosdepau En: Naufraxios

No Ideal Gallego daqueles días foi publicada a foto do Bonito , xunto cas dos seus once tripulantes


 

En onde hai mar, hai mariñeiros. Onde hai mariñeiros hai barcos e onde hai barcos, a veces ocorren desgracias.

Pero a pesar de que o mar adoita reclamar un imposto cada certo tempo; ningún pobo mariñeiro esquecera nunca aos fillos que perderon as súas vidas nel.
Demasiado dor, demasiadas viúvas e orfos. Cal é o porto da nosa costa que non posúe a súa particular traxedia?
O Ave do Mar en Moaña , O Cizurquil en Muros e en Fisterra o Bonito , son só algunhas das traxedias acaecidas e protagonizadas por mariñeiros nas nosas costas.
Estas desgracias non adoitan estar reflectidas nos grandes libros sobre naufraxios. A morte dun mariñeiro non vende exemplares! Pero os orfos, as viúvas, as nais, destes homes de mar, están e estarán sempre aí, e nunca han esquecerse dos seus.
Non deixemos que a lembranza fine con eles. Lembremos nós tamén. E así pervivirán no tempo e na memoria.

32 orfos deixaron os 11 tripulantes do palangreiro "Bonito" na vila de Fisterra o 18 de xaneiro de 1960.
Aínda hoxe ,case 50 anos despois da traxedia, descoñécense as causas da súa desaparición.

O bonito era propiedade de Matías Canosa, e foi construído no ano 1945.
Estaba inscrito no folio 1091 da terceira lista, desprazaba 8 toneladas e posuía un motor de 40 HP.
Poucos meses antes da traxedia o palangreiro, reparara o seu motor e remoceara o seu casco.

No seu rol 11 nomes doutros tantos homes que nunca regresaron a súas casas.
RAMÓN TRILLO LIZANCOS , patrón de pesca;
JUAN FERNANDEZ MARCOTE, motorista;
MANUEL RIVERA CALO
JUAN LAGO DOMÍNGUEZ
RAMÓN LAGO DOMINGUEZ
FRANCISCO SANTAMARÍA CANOSA
JUAN LOPEZ DOMÍNGUEZ
JUAN TRABA TRILLO
AGUSTIN RIVAS DOMINGUEZ e
MANUEL LOPEZ LOPEZ; (mariñeiros).
Todos eles naturais e veciños de Fisterra.

O meu bo amigo, Ernesto Rivero Calo, Patrón de pesca, ademais de irmán e cuñado de dous dos tripulantes do Bonito, colabora cos seus recordos e coa súa experiencia na elaboración deste relato.

Ese 18 de xaneiro saliu o Bonito para os seus caladoiros habituais situados ao Oeste do Cabo da Nave. O vento era frescachón do SW e a mar de fondo grosa do NW facía que na costa e nas pedras se amontoaran montañas de escuma entre encrespadas ondas.
Algúns barcos ese día decidiron non saír á mar en vista das malas condicións meteorolóxicas.
Ramón Trillo a pesar da súa mocidade (28 anos) era xa un afeito patrón de pesca e sabia ben que en días como ese a costa era o seu peor inimigo, por iso ao saír de porto o seu rumbo foi sempre afastado das rompentes.
Dirixíanse probablemente a unha zona ao Oeste do Cabo da Nave chamada "Jurjullo".
Alí o día anterior obtivera boas capturas e Ramón, case con seguridade, acudiu de novo á mesma zona.
Non se sabe en que momento ocorreu a traxedia nin en que forma.
Puido ser a causa do mal tempo reinante ou que fose abordado por un dos numerosos mercantes que transitaban naquela época por estas augas.
En terra non se dou a alarma entre os familiares do Bonito ata ben entrada a noite. Pois o día anterior xa demorara o seu retorno a porto por mor de haber alixado unha grande cantidade de peixe.
Rapidamente saíron de porto varios barcos para tratar de atopar aos desaparecidos. As motoras "Puentecesures", patroneada por Juan Crastreje Martínez; "Josefa", que patroneaba Modesto Insua Domínguez, e "Manuel"; que era mandada por José Fábregas Calo, foron algunhas das que participaron na busca.
Ata as 4 da tarde do seguinte día continuaron os labores de rastrexo, pero non se achou rastro de ningún supervivente.
Só restos de redes e de roupas foron avistados nunha zona moi ampla que abarcaba desde Vilán a Cabo Fisterra.
Mentres en terra co paso das horas o desanimo e o desacougo dos familiares ía en aumento.
Cada nova hora que pasaba sen noticias dos náufragos, diminuía a posibilidade de rescatar a algún deles con vida.
Co regreso a porto das embarcacións que participaron no rastrexo confírmase a traxedia.
As esposas convértense en viúvas e os fillos en orfos.
E todo un pobo, xunto, chora pola perdida dos seus conveciños.

O 26 de xaneiro oficiouse na igrexa parroquial de Fisterra, un funeral presidido polo Cardeal Arcebispo don Fernando Quiroga Palacios, ao que acudiron diversas autoridades entre as cales salientaban o Gobernador civil da provincia don Evaristo Martín Freire. En representación da Capitán Xeral da zona marítima do Cantábrico, estaba o Axudante de Marina de Corcubión, e o representante provincial de Instituto Social da Mariña.

Moitos dos orfos dos náufragos do Bonito aínda viven en Fisterra e unha gran maioría deles adícanse o adicáronse no seu día tamén o mar.
Porque non hai que esquecer nunca os ausentes, pero a vida debe continuar...

Artigo extraído dun xornal muradán con data de 15 de outubro de 1912

 

 


 

 

LOITO E  BAGOAS EN MUROS

Aínda non se extinguira o tristeiro rumor que produce o afastado eco da desolación causada polo recente naufraxio en augas de Brasil do vapor "Colastiné", no que foron vítimas, con outros, dous fillos do nobre pobo de Muros, cando o repenicado da campá e o rumor do telégrafo anúnciannos un novo desastre, pero mais grande, mais sensible e desolador polo número das vítimas. En noite escura e á luz branca pero sinistra das embravecidas vagas ao estrelarse contra as rochas, vese un barco desmantelado, os tripulantes agatuñados nas enxarcias queren fuxir do perigo, porque un natural instinto obrígalles, pero o rudo da tempestade destrúe os seus plans, pois os mastros  derrumbanse, o casco cruxe e pártese en dous... momentos de confusión para os pobres náufragos do veleiro muradán "Candelaria", que ven abrirse o abismo á vista do porto, pois navegaban xa case en augas galegas.

De seus tripulantes D. Bernardino Lojo Estévez , capitán; Manuel Leal, contramestre, mariñeiros Domingo Lois, Manuel Dosil, Pedro Martínez, Juan Malvarez e Manuel Sendón , todos eles veciños desta vila , tan só logrou salvarse apreixado á unha táboa o último.

Pobre mocidade afundida no mar antes de nacer, case todos eran menores de 30 anos, e cando as ilusións da vida lles halagaban, cando afanosos buscaban a realidade dun sono, a ansia dun desexo, todo o perderon para sempre. Deixan fazulas queimadas polos sucos das bagoas , corazóns lacerados pola dor e o infortunio, almas angustiadas e familias enteiras sumidas en profunda amargura.

Un feito illado é sensible, pero cando se rexistran desolacións como a que agora nos embarga, cando as perdas son totais, o choro é inesgotable, a pena insondable e o xemer cruel.

Coa rapidez de raio cruzou tan infausta nova entre os bos fillos de Muros, e conseguintemente produciu xeral consternación, diso son fiel testemuño a enorme afluencia de almas que asistiron aos funerais que tiveron lugar na igrexa parroquial, sen distinción de clases, e a espontánea subscrición iniciada por varios muradáns para tratar de mitigar a crueza do mal causado pola desgraza.

 

Para os que sucumbiron, unha oración e unha pregaria xa que o cristián non ten outras flores que ofrecer aos seus mortos, son flores que xermolan no alma, nútrense no corazón, e sostenos roradas con bágoas unha esperanza... a Misericordia de Deus.

 

Para os seus deudos, a resignación, virtude santa, que nada no camiño da cruz nos ensina, que o molde das almas xustas é o sufrimento.

 

Para todos, un exemplo e unha guía que nos asegura cada vez mais, ser este val de lágrimas, só un lugar de desterro e que o fin do home  atopase mais alá da tumba.
 

 

 


 


 

LUTO Y LLANTO EN MUROS

 

 

Todavía no se había extinguido el triste rumor que produce el lejano eco de la desolación causada por el reciente naufragio en aguas de Brasil del vapor "Colastiné", en el que fueron víctimas, con otros, dos hijos del noble pueblo de Muros, cuando el tañido de la campana y el rumor del telégrafo nos anuncian un nuevo desastre, pero mas grande, mas sensible y desolador por el numero de las víctimas. En noche oscura y a la luz blanca pero sinistra de las embravecidas olas al estrellarse contra las rocas, se ve un barco desmantelado, los tripulantes subidos á las jarcias quieren huir del peligro, porque un natural instinto les obliga, y lo rudo de la tempestad destruye sus planes, pues los mástiles se derrumban,  el casco cruje y se parte en dos... momentos de confusión para los pobres náufragos del velero muradano "Candelaria", que ven abrirse el abismo á vista del puerto, pues navegaban  ya casi en aguas gallegas.

De sus tripulantes D. Bernardino Lojo Estévez , capitán; Manuel Leal, contramaestre, marineros Domingo Lois, Manuel Dosil, Pedro Martínez, Juan Malvarez y Manuel Sendón , todos ellos vecinos de esta villa, solo logró salvarse agarrado á una tabla el ultimo.

 Pobre juventud hundida en la mar antes de nacer, casi todos eran menores de 30 años, y cuando las ilusiones de la vida les halagaban, cuando afanosos buscaban la realidad de un sueño, el ansia de un deseo, todo lo perdieron para siempre. Dejan mejillas quemadas por los surcos de las lagrimas, corazones lacerados por el dolor y el infortunio, almas angustiadas y familias enteras sumidas en profunda amargura.

Un hecho aislado es sensible, pero cuando se registran desolaciones como la que ahora nos embarga, cuando las pérdidas son totales, el llanto es inagotable, la pena insondable y el gemir cruel.

 Con la rapidez de rayo cruzó tan infausta nueva entre los buenos hijos de Muros, y consiguientemente produjo general consternación, de ello son fiel testimonio la enorme afluencia de almas  que asistieron a los funerales que tuvieron lugar en la iglesia parroquial, sin distinción de clases, y la espontánea suscripción iniciada por varios muradanos para tratar de mitigar la crudeza del mal causado por la desgracia.

 

 Para los que sucumbieron, una oración y una plegaria ya que el cristiano no tiene otras flores que ofrecer a sus muertos, son flores que germinan en el alma, se nutren en el corazón, y los sostiene rociadas con lágrimas una esperanza... la Misericordia de Dios.

 

 Para sus deudos, la resignación, virtud santa, que nacida en el camino de la cruz nos enseña, que el molde de las almas justas es el sufrimiento.

 

 Para todos, un ejemplo y una guía que nos asegura cada vez mas, ser este valle de lagrimas, solo un lugar de destierro y que el fin del hombre se encuentra mas allá de la tumba.

Sobre Homes de pedra en barcos de pau

Avatar de homesdepedraenbarcosdepau Homes de pedra en barcos de pau ver perfil »
contacto »

Son mariñeiro dende que tiña 15 anos , o sexa que non esperedes topar aquí ningunha xoia literaria nin reflexión con mais de 200 brazas de profundidade. Pero cariño o mar e un chisco de sensibilidade , si atoparedes. ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................. Contador Web
contador de visitas Webstats4U - Web site estadísticas gratuito El contador para sitios web particulares
Contador gratuito
CONTACTO con tacto HOMESDEPEDRA@GMAIL.COM