En calquera beira pode sentirse a brisa mariña. Chega desde lonxe, portando un sopro de aire fresco, a miúdo necesario.
Ollar a inmensidade dun océano é a mellor forma de observar o horizonte, no que ceo e mar son, ás veces, indistinguibles na distancia, alá onde apenas acada a vista.
A placidez dun mar en calma é como a confianza que pos en alguén que che defrauda: traizoeira, capaz de converterse nunha trampa infranqueable.
O azul infinito pode cubrirse ao instante coa peor das tormentas, facendo tremer corazóns por veces xa de por si atormentados.
Mariñeiro sen veleiro, navegante sempre errante, deixa atrás portos e baías sucando no seu barco as ondas, sen rumbo, en busca da resaca que deixou, quizá,  algún  amor perdido nalgún afastado porto.
Néboas e brétemas ameazan a súa ruta, ventos e tempestades azoran a súa alma. A corrente arrástrao á deriva, afundindo entre silenciosos queixumes, afogado pola pena.
Náufrago de sentimentos, sedento de emocións, deixa escritos mensaxes tal vez carentes de razóns, mensaxes sen sentido que guinda as ondas esperando que cheguen a ningures.
Unha botella queda varada nunha praia deserta, nunha espera sempre viva.
Porque nunca todo ten que chegar a algún destino.

O crepúsculo pecha o paso ás douradas lanzas solares, que se afastan silenciosamente dos pétalos caídos sobre o chan. As bágoas do atardecer, orballo vespertino, bañan co seu húmido manto as flores do meu xardín. Ao lonxe a baía ateigada de silenciosos navíos, levitan sobre a auga e a néboa, intentando aspirar a esencia deste outono que anoitece. Non todo é morte nin follas secas neste presaxio de inverno, sobre a húmida terra florecen as rosas do mariñeiro. Son variadas as súas formas, sabores e cores, dando vida a unha horta de abundantes nostalxias. Mentres detéñome un segundo, aspiro os aromas das roseiras. Son flores do outono, inverno, primavera e verán. Declaracións de amor con bombóns e carta en man.

Levo todo o día sen saír da casa, mirando de cando en vez pola fiestra  como cae a chuvia sobre a estrada e como vai medrando coa auga o hasta fai poucos días seco i esgotado regato que pasa o carón da miña casa. Vendo como as follas da pereira da miña horta comézanse a  tinxir de ouro e as peras, teimudas como elas soas, seguen estando duras aínda  como petóns; E o meu pobre teixo..ah o meu pobre teixo! que non da arrancado, coas súas ponlas medio decaídas.e que se mantén nun difícil estado de equilibrio entre o verde e o amarelo, todo o contrario que o limoeiro que se ergue desafiante na outra esquina da horta apuntando o seu co seu bico o ceo e cheo de froitos.
Cando me canso de mirar pola fiestra, retomo outra vez a miña lectura dun vello libro rescatado da morea de vellos exemplares que se amorean nos meus estantes.
Gústame o cheiro dos libros vellos coas súas paxinas amarelentas , gústame volver a reler as vellas notas o pe de paxina que escribín a primeira vez que lin o libro, fai xa moitos, moitos anos, e darme conta que hoxe non escribiría esas cousa no marxe de ningún libro.
Noutros momentos achégome o ordenador para mirar a prensa ou para escoitar algo de musica mentres miro se algún amigo publicou algo no "facebook" , ou  como agora mesmo, escribir algunha cousa que me veña o maxín.

Un día un pouco depresivo, húmido, tristeiro e feble  pero a un mesmo tempo doce, melancólico e tenro.

Vou seguir co meu vello libro, que teño que rematalo hoxe.

Os anos son os nosos mestres

 Porque con eles aprenderás a diferenza entre dar a man e socorrer a unha alma, e aprenderás que amar non significa apoiarse, e que compañía,  non sempre significa seguridade.
Comprenderas que os bicos non son contratos, nin agasallos, nin promesas...Aprenderás a aceptar as túas derrotas coa cabeza erguida e a ollada á fronte, coa ledicia dun neno e non coa tristura dun adulto e aprenderás a construír hoxe todos os teus camiños, ser realista, porque o terreo de mañá é sempre incerto para os proxectos, e o futuro ten a mala costume de ser aleatorio.  
Cos anos aprenderás que o sol queima se te expós demasiado a el. Aceptarás incluso que as persoas boas poderían ferirche algunha vez e necesitarás perdoalas. Aprenderás que falar pode aliviar as dores da alma... descubrirás que leva anos construír confianza e que apenas nuns segundos se pode destruir e que ti tamén podes facer cousas das que te arrepentirás o resto da vida.
Aprenderás que as novas amizades continúan medrando a pesar das distancias, e que non importa que é o que tes, senón a quen tes na vida, e que os bos amigos son a familia que nos permitimos elixir.
Aprenderás que non temos que cambiar de amigos, se estamos dispostos a aceptar que os amigos cambian. Haste decatar que podes pasar bos momentos co teu mellor amigo facendo calquera cousa ou simplemente nada, só polo pracer de gozar a súa compañía. Descubrirás que moitas veces tomas á lixeira ás persoas que máis che importan e por iso sempre debemos dicir a esas persoas que as amamos, porque nunca estaremos seguros de cando será a última vez que as vexamos. Decataraste  que as circunstancias e o ambiente que nos rodean  teñen influencia sobre nós, pero nós somos os únicos responsables do que facemos e de como actuamos.
E daraste conta de que nada vale tentar imitar a ninguén, que ti es así para o bo e para o menos bo. Descubrirás que  leva moito tempo chegar a ser a persoa que quereres ser, e que o tempo cada vez e mais é curto e mais caro. E aprenderás que non importa a onde chegastes , senón a onde te dirixes, e senón o sabes... calquera lugar serve.

Podíase ver sempre camiñando con un saco vello o lombo entre as rochas da veira collendo caramuxas, ou nas praias recollendo cunchas que logo vendía.
Vestida sempre con negros farrapos , os pes descalzos, grises como a cinza; A través da súa melena tamén gris, sempre engedellada, que ocultaba unha grande parte da súa faciana , podíase albiscar aquela mirada perdida que daba arrepíos.
De cando en vez estarricaba os brazos e mirando para o horizonte berráballe a un imaxinario persoeiro que lle facía mal a cotío.
Era a Tola da Vouga . Os nenos escapabamos dela como se fose o mesmísimo diaño.
-Aí ven a Tola da Vouga!
Gritaba algún neno , e a praia quedaba deserta nun segundo , sen nenos , sen xogos nin gargalladas. Muda quedaba para deixar que a Tola da Vouga berrase a quen sabe o que.
Dende lonxe, agochados detrás das rochas, ollabamos a probe muller sen atreverse ninguén a facer o mais pequeno ruído.
Eu tentaba imaxinar o porqué a Tola da Vouga chegara a esa situación de abandono e desamparo. Argallaba no meu maxín unha historia triste, onde a probe muller quedaba viúva e sen fillos porque o barco onde traballaban os seus fora engulido polas ondas do vendaval i ese fora o motivo e a razón de que perdera a cordura a coitada, e cando lle berraba o horizonte axitando os brazos de forma desesperada , cría eu que o facía dirixindo a súa ira para as ondas, por habérenlle roubado os seus.
Marchaba a Tola da praia e volviamos os nenos para seguir coas nosas andrómenas.
Pasou o tempo e un día dinme  conta  de que a Tola da Vouga xa non se vía polas praias nin polas veiras.
Esvararon os anos, e o recordo da Tola da Vouga quedou gardado medio esquecido nun recuncho, no lugar onde se gardan os recordos afastados, e onte, camiñando por aquelas praias onde xogaba de neno, acudiu a min e lembranza da pobre muller vestida de farrapos e coa súa longa i enguedellada cabeleira gris , collendo caramuxas e berrándolle o vento.

Cando o corazón latexa  
entre o peito do poeta 
 tal se fose pomba inqueda
que en cativerio se axita,
mentres o tempo transita
polas veas dunha noite,
 e como en son de reproche
o estómago porfía 
por moito que en versos  derroche...
non se vive de poesía.

O escritor, sendo humano
necesita do sustento
( que a musa, sen alimento
adquire aspecto mundano)
e así ha de alugar as mans
para prosaicos deberes,
e entre profanos quefaceres 
fina con melancolía
que, aínda  abundante en praceres...
non se vive de poesía.

O traballo calza e viste
e asegura a pitanza:
o verso é tan só esperanza
da razón que  a un lle asiste
e, aínda que escribir ben reviste
aparencia de traballo,
o escrito vale un carallo
se a seguridade se ansía
pois, se se vive a destaxo...
non nos sirve a poesía

É bo bardo quen resiste
os calambres intestinos
e nos  versos peregrinos
con desprendemento insiste;
porque ante unha paga triste
e un editor majadero,
non ser pode ser somero
se é a vida unha elexía 
é que, para ser ben sincero...
non, non se vive de poesía.

María vive en terra de secano, pero é de Muros.

Canto está lonxe da vila, para vela e lembrala, tan so pecha as palpebras e acuden prestas o seu maxín as imaxes e as vivencias da súa nenez en Muros. Lembra cun sorriso nos beizos a súa Calle Ancha onde vivía entre África e America!. A tenda de tecidos de doña África e o bar que rexentaba xunto co seu home a señora America.

No remate da rúa, indo para o Carme, a fabrica de gaseosas onde sempre na súa porta se amoreaban un feixe de caixas de esa doce bebida . Os nenos soian escachalas botellas para sacar a bola que facía de tapadeira e xogar con elas o "gua".

Un pouco mais abaixo, no remate da rúa , estaba a oficina de telégrafos, onde traballaba o señor Vicente; María miraba pola xanela da oficina para ver aquela extraña maquina de onde saia unha cinta que dicían que traia as novas de afastados lugares. Algunha vez o señor Vicente levou a súa casa una mensaxe na que dicia que o sei pai estaba presto a chegar a vila logo de longos meses de navegación.

Cos ollos sempre pechados agora recorda cando o sei pai chegaba a casa, ela, temerosa, agochábase detrás da súa nai e mirábao de fito en fito, hasta que el o abrir a maleta sacaba un regalo para ela que lle entregaba cun bico e aí remataban xa as teimas da nena .

Avanza no tempo cos seus recordos María  e ve, sendo aínda apenas unha adolescente, o bar de Chimarro, onde os domingos pola tarde se facía un guateque. Tocadiscos traído da casa dalgún amigo, musica do Dúo Dinámico, miradas Cómplices entre as mozas, e quizais algún bico furtivo roubado nalgún curruncho do local.

 Eran tempos pasados , pero non menos ledos que os de hoxe. Logo, pasada a idade da inocencia, a vida levou a María lonxe da Vila , e agora vive en terra de secano, PERO É DE MUROS.

Abre os ollos agora María e retorna a realidade e o presente , pero cando queira volver a súa Vila, sabe que tan so ten que volver a pechalos.

Con agarimo para Marisé

Saíndo da ría cara a costa, viu Xan dende o costado do barco , pasar as pedras que tanto coñecía. Deixaron por estribor a punta da Vouga e mailo Meixón, e logo de saír da ría , arrumbaron o noroeste na procura de Fisterra.

Ollaba Xan dende a súa atalaia privilexiada pasar as aldeas e as praias que tanto facía de menos, e pensou que xa estaba farto de aquelas vacacións, e que lle gustaría volver para a rutina do seu bote, e para poder volver a atoparse o carón de Mariña.

Nestas cavilacións estaba , cando se decatou de que o rumbo do navío levábaos directos os baixíos asolagados de Meixide. Farto como estaba de percorrer aquela parte da costa, soubo que de non cambiar o rumbo, pronto estarían embarrancados no medio das pedras.

Tratou de avisar os oficiais do que ía acontecer, ¿pero quen lle faría caso a Xan?

Ninguén fixo caso dos avisos do rapaz, e pasou o que tiña que pasar.

Cun fero estourido rachou o pantoque do buque nas agullas de Meixide. Aínda foi o barco a cabalo das pedras uns segundos, hasta que quedou encaixado entre elas co seu bandullo de ferro aberto de par en par e por onde entraba a auga a esgallo.

Pasado o primeiro intre de confusión, o instinto mariñeiro de Xan levouno o carón dun costado, desde onde podía ver que os pesqueiros que faenaban preto do baixío se achegaban a eles , pero sen poderse acoderar, pois tiñan medo correr a mesma sorte que o Cardenal Cisneros.

Xan non o pensou dúas veces, Atou o redor da súa cintura un cabo e chimpouse a auga. Nadou un bo anaco que se lle fixo moi abafante pois tiña a dificultade engadida do cabo, pero foi quen de chegar hasta un dos balandros que estaban mais preto do navío.

Por aquel cabo que Xan con grande risco da súa vida levara, baixaron todos os tripulantes que había no Cisneros, con tal sorte, que ninguén sufriu o mas mínimo dano.

Moreas de apertas tivo que aguantar o mozo de todos e cada un dos náufragos que acadaban salvar a súa vida a través do cabo que Xan levara. Non sabia o porque de tantas apertas, pois el amarrara o cabo a súa cintura tan so ca intención de que si finaba no intento, puidesen recuperar o seu cadáver. Non se daba conta o coitado, que sen querelo fixera a proeza de salvar a vida a todos os seus compañeiros.

E que as veces, meus estimados lectores, as proezas mais grandes que se fan en esta vida, tan so son froito da desesperación e da casualidade. Moitas medallas e condecoracións que se lle deron a supostos heroes, foron gañadas así, como quen non quer a cousa, en intres nos que non se pensa ben nos riscos que pode correr a vida de cada un. Que si algúns deles se parasen, aínda que so fose un chisco a pensar nas consecuencias posibles de súas accións, a lexión de heroes que enchen os libros da historia sufriría unha considerable desmerma.

Retomemos a pequena historia do noso particular "heroe".

Logo de estar todos os tripulantes do buque da armada sans e salvos abordo dos pataches que os recolleron, foron levados de volta para o peirao de Muros, onde os transbordaron a outros barcos de guerra que os levarían finalmente para o Ferrol

Aínda non tivera tempo Xan de recuperarse do susto, e xa estaba embarcado outra vez.

O chegar o Ferrol todo foron parabéns e apertas de mans para o atribulado mozo.

El non coidaba que o seu acto de heroísmo tivese que merecer ningún recoñecemento, pero tampouco se opuxo os agasallos. Incluso foi recibido en audiencia polo capitán xeral, que entre grandes cerimonias e discursos , prendeu do peito do rapaz unha medalla e concedeulle a licenza total e a exclusión do todo o resto do servizo que lle restaba por facer.

O sexa que o día seguinte embarcárono nun balandro que ía de Ferrol cara a Muros e en menos que canta un galo , xa estaba navegando outra vez o coitado rumbo a súa aldea.

- Raio de homes!- Comentaba Xan a un tripulante do balandro.

- Din que son un heroe, e o único que se lles ocorre para agasallarme é chimparme das miñas vacacións.

- Endexamais ei entender a toda esa xente que fala raro.

O tripulante do balandro asentiu ca cachola e non dixo nada.

De volta a rutina da súa vida, Xan retomou o remo e a liña.

E "falou" con Mariña. Falou tanto e tan de miúdo que para a primavera seguinte xa estaban casados.

E seguiu a xirar o mundo.

Déuselle ben a vida de casado a Xan, e tamén se lle deu mellor iso de facer fillos. En dez anos, dez fillos pariu Mariña a cada un mais repoleiro que o anterior.

Iso si, cada vez que a muller de Xan Lelo traia un fillo a este mundo, o primeiro que facía o noso protagonista o ter a criatura no seu colo, era abrirlle a boca e mirar si tiña algún defecto na lingua.

E abofé que a ningún lle topou nada. De feito, todos o medrar e comezar a cuspir as súas primeiras verbas, facíano como Deus manda.

E así transcorreu o resto da súa vida, entre fillos e liñas, patacas e fanecas. Ate que foi chegada a hora de render contas da súa vida ante o Altísimo.

Rodeado de todos os seus fillos e netos e o carón da súa moi querida e fiel compañeira , espirrou Xan o seu ultimo alento.

Foi soterrado no adro da capela da súa aldea o carón das cinzas dos seus pais.

Aínda hoxe calquera de vos que vaia pola aldea de Xan, podera doadamente atopar a lápida de pedra que cubre a súa campa, onde aínda se pode ler con un pouco de dificultade por los estragos que fixo nela o tempo , o seguinte epitafio.

AQUÍ REPOUSAN OS RESTOS DE

XAN LELO EXPOSITO SENANDE

QUE FINOU DESPOIS DE UNHA LONGA VIDA A IDADE DE 4 ANOS

OS TEUS FILLOS QUE NON CHE ESQUECEN

D.E.P.