A actividade pesqueira no porto de Muros está documentada dende tempos antigos , incluso antes de haber referencias documentais , é de supor que dende epocas remotas xa era practicada polos habitantes de esta vila , pois sendo o noso pobo porto de mar é impensable que os seus habitantes non fixesen uso de un recurso tan doado.
Os primeiros documentos que falan sobre da práctica pesqueira na vila de Muros datan do século XIV, e refirense os problemas e os pleitos que tiñan os mariñeiros de esta vila cos da vila de Noia , polo reparto das zoas de pesca da sardiña na ría . Outras evidencias da practica da pesca na idade media na nosa vila , son os achadegos de inscripcions gremiales na eirexa da parroquia . Asi tamen a existencia de laudas na capilla de San Pedro , preto do vello cemiterio , cos símbolos propios do gremio de mareantes , o que reafirma mais si cabe a importancia do sector naqueles tempos.
Na “ Historia de Muros “ de Ramon Artaza e Malvarez faise reseña en diversos pasaxes o gremio de mareantes de Muros , falase do diezmo que tiñan que pagar a eirexa en forma de cera para alumear o Altísimo . Tamen se menciona que o representante do gremio dos mareantes da vila , participaba como un membro activo e destacado nas reunions da corporación municipal que soia reunirse no adro de San Pedro . As forzas vivas do pobo ( alcaldía , xudicatura , exercito , clero e os representantes dos gremios principales ) , reúnianse para solventar os problemas que eventualmente xurdisen na vida cotidia da vila .
E de supor que o devandito gremio tuvese un forte peso especifico na corporación pois representaba a unha gran maioría das familias da vila.
Hoxe en dia a confraria de pescadores e a herdeira directa de aquel gremio das xentes que facian do traballo no mar a sua forma de vida.

A actividade pesqueira naqueles anos era moi rudimentaria . Aparellos de enmalle de fibra vexetal eran os usados a cotío cos problemas que elo implícitamente traía consigo . ( Desgaste prematuro das artes , dificultade de obter materias primas para a sua construcción , fraxilidade das redes e carencia tecnóloxica para a súa construcción . )
No concernente as embarcacións , estaba máis desenrolada a industria de carpintería de riveira neste porto . Pois como e de domiño público Muros sempre tivo moi bos carpinteiros de riveira e uns excelentes asteleiros , onde se facían barcos de gran porte . ( Entrando no terreo da hipótesis , poidera ser moi fácilmente que a Nao capitana do almirante da mar oceana Cristóbal Colon , a Santa María , antes chamada “ La Gallega “ fose construida no noso porto ) . Pois naos de moi similar porte foron feitas e armadas neste porto , para logo ser enviadas a o mando dos Reis Católicos no ano 1487 para participar na liberación do porto de Malaga , lembrade que no escudo da vila faise mención a esta xesta.
Voltando o noso tema . En aqueles tempos o tipo de embarcación que soia usarse para as faenas de pesca era a lancha de relinga tamen chamada lancha xeiteira. “ . Unha nave de por sí moi mariñeira armada con unha vela latina , e que permitía tamén a tracción a remo . Soia levar unha tripulación de entre dez e doce homes que case sempre se adicaba a pesca da sardiña.
Este tipo de embarcación chegou ata preto dos nosos días , donde o máquina de vapor e logo o motor de explosión afastouna definitivamente.
Unha revolución na pesca de este porto , como así na gran maioría de portos pesqueiros da nosa comunidade foi a chegada dos “Cateláns” a finais do século XVIII ca súa industria de salgazón e as súas artes de cerco que convertiron de supeto a pesca artesanal en pesca industrial .
Esta innovación sen embargo non estivo exenta de problemas pois a pesca pasou de estar en mans do pobo a estar en mans de solo uns poucos .
Pero tamén hai que dicir no seu favor que a chegada de estas artes revolucionou a pesca nesta vila e pasou de ser un sistema de pura subsistencia a ser outro que procuraba xa unha vida máis folgada con uns ingresos máis fixos.
Esta forma de pesca e de vida chegou ata os primeiros anos do século XX , na nosa vila .
A partir de esos anos a revolución da pesca , traxoa a máquina de vapor , xubilando a traíña e permitindo a diversificación , masificación e a extensión da pesca .
Un lastre que aínda quedaba era a dos materiais empregados na contrucción das artes , que seguían sendo de fibra vexetal . O cáñamo era a materia prima principalmente usada . Este tipo de material requería uns constantes coidados ( Secado periódico, encascado e atado ) . Solo ata a metade do século XX coa chegada das fibras sintéticas ( Nylon ) , rematou esta penosa escravitude , pero iso foi en desmerma da pesca ( todos os avances en tema de pesca sempre son directamente proporcionais ó volumen de pesca capturada e polo tanto na desmerma dos recursos mariños)

Os diferentes tipos de pesca e de artes empregados hoxe en día no porto de Muros:

Hoxe no noso porto , prima a pesca industrial , capitaneada pola pesca de arraste e seguida pola pesca de enmalle e a da nasa .
En xa menor número e aínda como pesca artesanal , queda a pesca con anzó . Practicada cada vez menos e quedando residualmente solo para fins de pesca deportiva .

Sistema de pesca de arrastre:
A pesca de arrastre e a industria que move hoxe en día o maior volumen de capturas e de cartos no noso porto .
Este é uns sistema de pesca relativamente novo pero que se adaptou moi ben no noso porto .
Os comenzos da pesca de arrastre en Muros datan de finais dos anos 30 e de principios dos 40 do século pasado , esta modalidade pesqueira foi traida dende o porto de Marín donde se realizaba xa uns poucos anos antes , que así mesmo alí foi levada dende as costas mediterráneas . No ano 1929 foi contratado un patrón do porto alicantino de Denia por parte de un armador de Marín para que armase unha “ Tarrafa” ( barco de cerco) en unha “ Baka” (Barco de arrastre con portas) dando comenzo así esta modalidade na nosa costa.

Xa anos antes practicabase o arrastre neste litoral , pero a o sistema “ Bou” que o facían barcos franceses desplazados aquí dende as súas costas atraídos pola gran riqueza de estos mares . Tamén algúns “Bous” vascos recalaban periódicamente nas nosas costas.
Outra modalidade de arrastre que se practicou nos nosos mares antes da chegada do sistema de arrastre con portas tipo Baka , foi o arrastre en parella . Dous barcos tiraban pola misma rede , non sendo necesarias as portas de arrastre do sistema Baka , pois a abertura do aparello obtiñase ca separación dos barcos . Os portos donde foi moi popular este tipo de arrastre foron Vigo e mais Marin . Habia naqueles tempos dous tipos de parellas , as chamadas “fondoneras “ e as “pastilleras “ . A as primeiras soian ser barcos de mayor porte e traballaban de cotio preto dos cantiles do talud da prataforma continental obtendo importantes capturas de merluzas e de rapes . As pastilleras que eran sempre barcos mais pequenos , traballaban preto da costa , sendo as suas maiores capturas a Bacaladilla o xurel e en menor medida a pescada.
Hoxe en dia despois de casi haber desaparecido a modalidade de arrastre en parella na nosa costa , rexurde con forza no porto de Santa Uxia , gracias a outro tipo de redes de mayor abertura vertical o que lles supon grandes capturas de bacaladilla e pescada.
Tres Bakas do noso porto , armaron para este tipo de arrastre emparellados con outras tantas bakas de Ribeira nas decadas dos oitenta e noventa do pasado seculo , pero logo voltaron a sua actividade de arrastre con portas .
O sistema de arrastre en Muros sempre foi tipo “Baka” , con algunhas escepcións de “Bous” armados por xente da nosa vila que casi nunca tiñan a base no noso porto.

As Bakas eran ó principio barcos de menor porte que os Bous ( entre 70 e 100 toneladas de desprazamento as bakas , e mais de 150 toneladas os bous ), sendo empregados a miúdo barcos que se adicaban casi todo o ano a pesca da sardiña e en épocas que escaseaba a citada especie , armábanse para a pesca da Baka , voltando a sardiña no inverno e retomando o arrastre no verán .
Rápidamente calou entre a nosa xente do mar este tipo de arte , pois as capturas eran grandes e o gasto econòmico era pequeno.
Aínda recorda a xente maior da nosa vila aqueles primeiros barcos de arrastre movidos a vapor , de rimbombante nome algún , aínda que non pasaban de ser uns cascallos a vista da flota que posúe o porto hoxe. Nomes mitolóxicos como “ Hércules” ou “Anfítrite” . Nomes sinxelos como “Conexo “ ou “Mar” . Nomes propios como “Antonio Sampredro” ou “ Pardavila “ , son unha mostra dos nomes de aqueles entrañables barcos de alta chimenea e baixo costado.

A vida dos tripulantes a bordo de estos pioneiros do arrastre , carecia das mais elementales comodidades . Eran barcos concebidos e feitos unicamente para pescar non tendo para nada en conta a comodidade das suas tripulacions . Xa e escusado falar da seguridade das suas vidas , pois aqueles cascallos carecian de calquer sistema de salvamento poseendo so algun uns precarios salvavidas feitos de corcho que co tempo empapabanse e deixaban de ser operativos .
Varios de estos “ navios” repousan nas profundidades oceánicas facendo de monumento funerario das suas tripulacions. Paso a nomear os barcos de arrastre que se perderon no noso porto .

Jesús Del Gran Poder , afundido a 4 millas de punta remedios alo pola decada dos 40 , Felisa Domínguez , afundido a 12 millas a o oeste de Monte Louro . Matusa , a 9 millas a o WSW de Monte louro .
Estes dous na decada dos 50.
San Eusebio , perdido na punta das Lens , Arenys de Mar , embarrancado na pedra de Con en Monte Louro , na decada dos 60.

Na decada dos 70 perdeuse o Rosa Nautica embestido por o Ria De Aldan , un gansolero que navegava hacia os seus caladoiros a 6 millas de cabo Corrubedo.
O Cordero de Belen Embarrancado na praia da area Mayor .

Na decada dos 80 foron varios os barcos perdidos , o Peña Negra perdeuse a causa dunha via de auga a 7 millas a o SW. De Monte Louro .
O Cizurquil embestido por un Mercante a 6 millas do cabo da Nave .
O Laca Burgoa embarrancado en Virullos
O Macaya R embarrancado na punta das Lens.
O Maria Auxiliadora , que plantou lume na ria e esta afundido por fora da praia da Virxe.
O Costa Lucense que afundeu por mor duna via de auga a 4 millas de cabo Corrubedo.
E de salientar a gran perda de Bakas nesta decada por motivos que aquí agora non veñen o caso.

Xa na decada dos 90 perderonse o Laxana , no ano 91 embarrancado debaixo da hermida da Virxe Da Barca na entrada a o porto de Muxia .
E no ano 99 o San Martín , por unha via de auga a 5 millas do Cabo da Nave
.
Para rematar este apartado so queda nomear a o Boa Vista o ultimo dos barcos de arrastre muradans que se afundiu embestido por un mercante a 15 millas o norte da Coruña.

Cabe destacar de entre todos estos naufraxios dous deles a causa da cantidade de perdas humanas acaecidas . O Cizurquil que se perdeu con toda a sua tripulación embestido por un mercante de nacionalidade Irani e o do Laxana que embarrancado un dia de forte temporal na Punta da Barca en Muxia donde perderon a vida 5 dos seus 9 tripulantes.

Hoxe en día a flota de arrastre esta constituída de modernos barcos de nova constucción , con tonelaxes comprendidos entre as 130 toneladas de desprazamento e as 250, e potencias de motor que van de entre 500 e 1300 HP. , que se adican a maior parte do ano a pesca do Xurel , percorrendo todo o litoral galego chegando incluso detrás das capturas ata o litoral cantábrico preto das costas do País Vasco e de Francia.
As capturas máis habituales de este tipo de pesca son : Xurel , Xarda e Bacaladilla, e en menor medida Rape , Cigala , Rapantes e fanecas.
Pero podendo abrangar infinidade de outras especies pero xa en número menos significativo.
A pesca de arrastre , realizada responsablemente e un tipo de pesca que non é agresivo co medio mariño , aínda que o seu abuso, a utilización de estas artes en fondos non adecuados ou o uso de mallas non permitidas pode ser perxudicial para as colonias de alevíns de diferentes especies.

Pesca de enmalle:
A pesca de enmalle é utilizada por barcos de menor porte ( entre 3 e 20 toneladas de desprazamento ) no noso porto , os popularmente chamados “ motores” .
Este tipo de arte non era moi popular atergamente na nosa vila , debido a o xa antes dito dos problemas das redes de materia vexetal . Ca chegada do Nylon extendeuse rápidamente e pasou a ser o método máis utilizado polos barcos de mediano porte de esta vila . Está considerada como pesca de baixura ou pesca artesanal , a área que percorre esta flota da nosa vila abrangue maiormente entre as demoras do cabo Corrubedo ate o cabo de Finisterre , podendo algún barco de estas modalidade desplazarse fóra de estas demoras en tempo de verán ou en temporadas de escasez de capturas.
Os nomes das artes de enmalle máis utilizadas no noso porto son por orden de importancia as vetas , os miños , as volantas , os trasmallos e o xeito . Esta última arte usase aínda como fai moitos anos para a pesca de enmalle da sardiña dentro da nosa ría.
As especies que soen capturar este tipo de pesqueiros son : linguado , pescadilla, faneca, pintos , maragotas , centolas e infinidade de especies xa menos significativas por o seu volume de capturas.

Pesca con Nasa (polbo)
Este tipo de arte e relativamente nova no noso porto , adícanse a el barcos de menor porte e só en temporada . A especie á que está dirixida principalmente é ó polbo aínda que tamén pode capturar outras especies como nécora ou camarón.
Trátase de unha cesta (nasa) feita de madeira , aínda que últimamente se usan tamén de aceiro , que cuberta con unha rede de pequena malla e cebada con un anaco de peixe ( xarda ou xurel , ocasionalmente tamén sardiña) e con unha abertura que facilita a entrada do polbo a o cebo . Esta abertura permite a entrada do polbo na nasa impedindo que logo poida sair .
Dende fai uns anos este tipo de arte está a cobrar maior relevancia no noso peirao , pois as cotizacións que alcanzan as especies que cobra e a facilidade e comodidade de esta arte fan que os nosos mariñeiros cada vez se decanten máis por este tipo de pesca .
Soe traballarse con este tipo de arte nos mismos mares que as artes de enmalle , sempre buscando o habitat do polbo , que según en temporadas cambia das zoas rocosas aos fondos limpos de fango .
Este é un tipo de pesca moi selectiva que realizado con responsabilidade e respentando as tallas mínimas non é agresivo co medio mariño.

Pesca con liña ou anzó:
Esta era a pesca por antonomasia do porto de Muros dende moi antigo, sempre se dixo que os pescadores de liña do noso porto eran uns dos mellores de toda a costa da nosa comunidade . Pero xa dende os anos 50 do século pasado coa chegada das redes de enmmalle de material sintético a pesca con liña foi perdendo forza ate quedar hoxe reducida a mínima expresión ou case desaparecer como forma de traballo e de vida , adicandose agora só os pescadores deportivos .
Ata fai só uns anos aínda quedaba algunha embarcación que en temporada metía as liñas a bordo e adicabase a percorrer o litoral da nosa costa e en ocasións na costa de Portugal en busca do preciado Mero e do Badeixo e tamén o Ollomol , especies que reportaban pingues beneficios os mariñeiros .
Este tipo de pesca realizabase buscando e localizando os pecios afundidos donde habitualmente moran as especies antes nominadas . Era sinxelo , unha liña, uns poucos anzós , un chumbo para que chegase a arte ó fondo e moita arte do pescador , que só co tento da súa man sabía cando os peixes comeran a carnada que levaban os anzós .
Aínda hoxe en día nos peiraos da nosa vila os vellos mariñeiros xa xubilados pódenvos contar historias de aqueles tempos nos que " os meros eran grandes como homes" e " os Ollomoles enchían as adegas dos seus barcos " peixe dourado que era o ouro dos nosos mariñeiros.
Agora a escaseza de capturas e a falta de pescadores levou á decadencia e ó fin desta modalidade de pesca profesional , pesca que era a máis emocionante de todas pois sentían nas súas mans a vitalidade das grandes presas e o xúbilo por extraelas .
Xa para terminar queda reseñar algunhas artes que se utilizan menos neste porto ou que únicamente se usan en pequenos períodos de tempo. Como por exemplo a nasa da faneca e o palangre , a primeira xa case extinguida no noso porto e o segundo que nunca foi unha arte que calase moito entre os nosos mariñeiros .
A nasa da faneca é unha cesta similar á do polbo pero de moito maior tamaño que se largaba nas zoas rochochas dos fondos mariños e tiña como finalidade a captura da faneca . Tamén se largaba nos pecios para capturar o congro , logrando as veces grandes capturas de este lábrido.
Supoño que a baixa cotización de estas dúas especies levou aos nosos mariñeiros a deixar de usar esta arte.
E rematamos coa arte do palangre . Esta arte está composta dunha " Madre " de material sintético donde van colocados a certa distancia unhas " brazolas " con anzós e cebo . Lárganse a diferentes profundidades casi sempre en posición horizontal abarcando grandes extensións de fondo mariño , tamén se pode largar en superficie dependendo do tipo de capturas que se queira realizar.
Na modalidade de fondo soese capturar congrio e na modalidade de " a flote " está dirixida a escuálidos que soen habitar na superficie das nosas augas ( Marraxo , quenlla ...Etc.).

Esta nosa vila viveu sempre de cara o mar , a súa xente sempre viveu por e para o mar , aínda que en estes últimos anos a bonanza económica do noso país e a mellor formación da nosa xuventude , tendo oportunidade de acceder a postos de traballo mellor remunerados e menos perigosos que a pesca , afastouse dos traballos do mar .
Pero este noso pobo de Muros nunca poderá darlle as costas ó mar , eso si , tendo sempre presente o risco que conleva a profesión de mariñeiro e procurando facer máis doada a vida da nosa xente do mar .

La actividad pesquera en el puerto de Muros está documentada desde tiempos antiguos , incluso antes de haber referencias documentales , es de suponer que desde epocas remotas ya era practicada por los habitantes de esta villa , pues siendo nuestro pueblo puerto de mar es impensable que sus habitantes no hiciesen uso de un recurso tan fácil.
Los primeros documentos que hablan sobre de la práctica pesquera en la villa de Muros datan del siglo XIV, y se refieren a los problemas y los pleitos que tenían los marineros de esta villa con los de la villa de Noia , por el reparto de las zonas de pesca de la sardina en la ría . Otras evidencias de la practica de la pesca en la edad media en nuestra villa , son los halladlos de inscripciones gremiales en la iglesia de la parroquia . Así también la existencia de laudas en la capilla de San Pedro , cerca del viejo cementerio , con los símbolos propios del gremio de mareantes , lo que reafirma mas sí cabe la importancia del sector en aquellos tiempos.
En la “ Historia de Muros “ de Ramón Artaza y Malvarez se hace reseña en diversos pasajes el gremio de mareantes de Muros , hablase del diezmo que tenían que pagar a la iglesia en forma de cera para alumbrar el Altísimo . También se menciona que el representante del gremio de los mareantes de la villa , participaba como un miembro activo y destacado en las reuniones de la corporación municipal que solía reunirse en el atrio de San Pedro . Las fuerzas vivas del pueblo ( alcaldía , judicatura , ejercito , clero y los representantes de los gremios principales ) , se reunían para solventar los problemas que eventualmente surgieran en la vida cotidiana de la villa .
Es de suponer que dicho gremio tuviese un fuerte peso especifico en la corporación pues representaba a una gran mayoría de las familias de la villa.
Hoy la cofradía de pescadores es la heredera directa de aquel gremio de las gentes que hacían del trabajo en el mar a su forma de vida.

La actividad pesquera en aquellos años era muy rudimentaria . Aparejos de enmalle de fibra vegetal eran los usados a diario con los problemas que esto implícitamente traía consigo . ( Desgaste prematuro de las artes , dificultad de obtener materias primas para a su construcción , fragilidad de las redes y carencia tecnológica para su construcción . )
En el concerniente a las embarcaciones , estaba más desarrollada la industria de carpintería de rivera en este puerto . Pues como es de domino público Muros siempre tuvo muy buenos carpinteros de rivera y unos excelentes astilleros , donde se hacían barcos de gran porte . ( Entrando en el terreno de la hipótesis , pudiese ser muy fácilmente que la Nao capitana del almirante de la mar oceana Cristóbal Colon , la Santa María , antes llamada “ La Gallega “ fuese construida en nuestro puerto ) . Pues naos de muy similar porte fueron hechas y armadas en esta villa , para luego ser enviadas al mando de los Reyes Católicos en el año 1487 para participar en la liberación de la ciudad de Málaga , recordad que en el escudo de la villa se hace mención a este episodio.
Volviendo nuestro tema . En aquellos tiempos el tipo de embarcación que solía usarse para las faenas de pesca era la lancha de relinga también llamada lancha xeiteira. “ . Una nave de por sí muy marinera armada con una verla latina , y que permitía también la tracción a remo . Solía llevar una tripulación de entre diez y doce hombres que casi siempre se dedicaba la pesca de la sardina.
Este tipo de embarcación llegó hasta cerca de nuestros días , donde el máquina de vapor y luego el motor de explosión la alejó definitivamente de nuestros muelles.
Una revolución en la pesca de esta villa , como así en la gran mayoría de puertos pesqueros de nuestra comunidad fue la llegada de los “asentadores catalanes” a finales del siglo XVIII con su industria de salazón y sus artes de cerco convirtieron de pronto la pesca artesanal en pesca industrial .
Esta innovación sin embargo no estuvo exenta de problemas pues la pesca pasó de estar en manos del pueblo a estar en manos de solo unos pocos .
Pero también hay que decir en su favor que la llegada de estas artes revolucionó la pesca en esta villa y pasó de ser un sistema de pura subsistencia a ser otro que procuraba ya una vida más holgada con unos ingresos más fijos.
Esta forma de pesca y de vida llegó hasta los primeros años del siglo XX , en nuestra villa .
Desde esos años la revolución de la pesca , vino de la mano de la máquina de vapor , jubilando la “xeiteira” y permitiendo la diversificación , masificación y la extensión de la pesca .
Un lastre que aún quedaba era la de los materiales empleados en la construcción de las artes , que seguían siendo de fibra vegetal . El cáñamo era la materia prima principalmente usada . Este tipo de material requería unos constantes cuidados ( Secado periódico, encascado y atado ) . Solo hasta la mitad del siglo XX con la llegada de las fibras sintéticas ( Nylon ) , terminó esta penosa esclavitud , pero eso fue en desmerma de la pesca ( todos los avances en tema de pesca siempre son directamente proporcionales al volumen de pesca capturada y por tanto en la desmerma de los recursos marinos)

Los diferentes tipos de pesca y de artes empleados hoy en día en el puerto de Muros:

Hoy en nuestro puerto , prima la pesca industrial , capitaneada por la pesca de arrastre y seguida por la pesca de enmalle y la de la nasa .
En menor número y aún como pesca artesanal , queda la pesca con anzuelo . Practicada cada vez menos y quedando residualmente solo para fines de pesca deportiva .

Sistema de pesca de arrastre:
La pesca de arrastre es la industria que mueve hoy en día el mayor volumen de capturas y de dineros en nuestro puerto .
Este es un sistema de pesca relativamente nuevo pero que se adaptó muy bien en nuestro puerto .
Los comienzos de la pesca de arrastre en Muros datan de finales de los años 30 y de principios de los 40 del siglo pasado , esta modalidad pesquera fue traída desde el puerto de Marín donde se realizaba ya unos pocos años antes , que asimismo allí fue llevada desde las costas mediterráneas . En el año 1929 fue contratado un patrón de la villa alicantino de Denia por parte de un armador de Marín para que armarse una “ Tarrafa” ( barco de cerco) en una “ Baka” (Barco de arrastre con puertas) dando comienzo así esta modalidad en nuestra costa.

Ya años antes se practicaba el arrastre en este litoral , pero al sistema “ Bou” que lo hacían barcos franceses desplazados aquí desde sus costas atraídos por la gran riqueza de estos mares . También algunos “Bous” vascos recalaban periódicamente en nuestras costas.
Otra modalidad de arrastre que se practicó en nuestros mares antes de la llegada del sistema de arrastre con puertas tipo Baka , fue el arrastre en pareja . Dos barcos tiraban por la misma red , no siendo necesarias las puertas de arrastre del sistema Baka , pues la abertura del aparejo se obtenia con la separación de los barcos . Los puertos donde fue muy popular este tipo de arrastre fueron Vigo y Marín . Había en aquellos tiempos dos tipos de parejas , las llamadas “fondoneras “ y las “pastilleras “ . A las primeras solían ser barcos de mayor porte y trabajaban cerca de los cantiles del talud de la plataforma continental obteniendo importantes capturas de merluzas y de rapes . Las pastilleras que eran siempre barcos mas pequeños , trabajaban cerca de la costa , siendo las sus mayores capturas la Bacaladilla el jurel y en menor medida la merluza.
Hoy en la dice después de casi haber desaparecido la modalidad de arrastre en pareja en nuestra costa , resurge con fuerza en el puerto de Santa Uxia , gracias a otro tipo de redes de mayor abertura vertical el que les supone grandes capturas de bacaladilla y merluza.
Tres Bakas de nuestro puerto , armaron para este tipo de arrastre emparejados con otras tantas bakas de Ribeira en las decadas de los ochenta y noventa del pasado siglo , pero luego volvieron a su actividad de arrastre con puertas .
El sistema de arrastre en Muros siempre fue tipo “Baka” , con algunas excepciones de “Bous” armados por gente de nuestra villa que casi nunca tenían la base en nuestro puerto.

Las Bakas eran al principio barcos de menor porte que los Bous ( entre 70 y 100 toneladas de desplazamiento las bakas , y de 150 toneladas los bous ), siendo empleados a menudo barcos que se dedicaban casi todo el año la pesca de la sardina y en épocas que escaseaba la citada especie , se armaban para la pesca de la Baka , volviendo la sardina en el invierno y retomando al arrastre en el verano .
Rápidamente caló entre nuestra gente del mar este tipo de arte , pues las capturas eran grandes y el gasto económico era pequeño.
Aún recuerda la gente mayor de nuestra villa aquellos primeros barcos de arrastre movidos a vapor , de rimbombante nombre alguno , aunque no pasaban de ser unos cascajos la vista de la flota que posee el puerto hoy. Nombres mitológicos como “ Hércules” o “Anfítrite” . Nombres sencillos como “Conexo “ o “Mar” . Nombres propios como “Antonio Sampredro” o “ Pardavila “ , son una muestra de los nombres de aquellos entrañables barcos de alta chimenea y bajo costado.

La vida de los tripulantes abordo de estos pioneros del arrastre , carecía de las mas elementales comodidades . Eran barcos concebidos y hechos únicamente para pescar no tiendo para nada en cuenta la comodidad de las tripulaciones . Ya es excusa hablar de la seguridad de sus vidas , pues aquellos cascajos carecían de cualquier sistema de salvamento poseyendo solo alguno unos precarios salvavidas hechos de corcho que con el tiempo se encharcaban y dejaban de ser operativos .
Varios de estos “ navíos” reposan en las profundidades oceánicas haciendo de monumento funerario de sus tripulaciones
. Paso a nombrar los barcos de arrastre que se perdieron en nuestro puerto .

Jesús Del Gran Poder , hundido a 4 millas de punta remedios allá por la década de los 40 , Felisa Domínguez , hundido a 12 millas la el oeste de Monte Louro .
Matusa , a 9 millas la el WSW de Monte Louro .
Estos dos en la decada de los 50.
San Eusebio , perdido en la punta de las Lens ,
Arenys de Mar , embarrancado en la piedra de Con en Monte Louro , en la década de los 60.

En la década de los 70 se perdió el Rosa Náutica embestido por el Ría De Aldan , un gansolero que navegaba hacia sus caladeros a 6 millas de Cabo Corrubedo.
El Cordero de Belén, embarrancado en la playa de la “ Area Mayor” .

En la década de los 80 fueron varios los barcos perdidos , el Peña Negra se perdió la causa de una vía de agua a 7 millas la el SW. De Monte Louro .
El Cizurquil embestido por un Mercante a 6 millas del Cabo de la Nave .
El Laca Burgoa embarrancado en Virullos
El Macaya R embarrancado en la punta de las Lens.
El Maria Auxiliadora , que plantó fuego en a la ría y está hundido poo fuera de la playa de la Virxe.
El Costa Lucense que se hundió a causa duna vía de agua a 4 millas de Cabo Corrubedo.
Es de destacar la gran pérdida de Bakas en esta década por motivos que aquí ahora no vienen el caso.

Ya en la década de los 90 se perdieron el Laxana , en el año 91 embarrancado debajo de la ermita de la Virgen De la Barca en la entrada al puerto de Muxia .
Y en el año 99 el San Martín , por una vía de agua a 5 millas de la Cabo de la Nave
.
Para finalizar este apartado solo queda nombrar a el Buena vista el ultimo de los barcos de arrastre muradanos que se hundió embestido por un mercante a 15 millas el norte de A Coruña.

Cabe destacar de entre todos estos naufragios dos de ellos a causa de la cantidad de perdidas humanas acaecidas .
El Cizurquil que se perdió con toda a su tripulación embestido por un mercante de nacionalidad Iraní y el del Laxana que embarrancado un dia de fuerte temporal en la Punta de la Barca en Muxia donde perdieron la vida 5 de sus 9 tripulantes.

Hoy en día la flota de arrastre esta constituida de modernos barcos de nueva construcción , con tonelajes comprendidos entre las 130 toneladas de desplazamiento y las 250, y potencias de motor que van de entre 500 y 1300 HP. , que se dedican la mayor parte del año la pesca del Jurel , recorriendo todo el litoral gallego llegando incluso detrás de las capturas hasta el litoral cantábrico cerca de las costas del País Vasco y de Francia.
Las capturas más habituales de este tipo de pesca son : Jurel , Caballa y Bacaladilla, y en menor medida Rape , Cigala , Gallos y fanecas.
Pero pudiendo abarcar infinidad de otras especies pero ya en número menos significativo.
La pesca de arrastre , realizada responsablemente es un tipo de pesca que no es agresivo con el medio marino , aunque su abuso, la utilización de estas artes en fondos no adecuados o el uso de mallas no permitidas puede ser perjudicial para las colonias de alevines de diferentes especies.

Pesca de enmalle:
La pesca de enmalle es utilizada por barcos de menor porte ( entre 3 y 20 toneladas de desplazamiento ) en nuestro puerto , los popularmente llamados “ motores” .
Este tipo de arte no era muy popular antiguamente en nuestra villa , debido a lo ya antes dicho de los problemas de las redes de materia vegetal . Pero con la llegada del Nylon se extendió rápidamente y pasó a ser el método más utilizado por los barcos de mediano porte de esta villa . Está considerada como pesca de bajura o pesca artesanal , el área que recorre esta flota de nuestra villa abarca mayormente entre las demoras de la Cabo Corrubedo hasta la de el cabo de Finisterre , pudiendo algún barco de estas modalidad desplazarse fuera de estas demoras en tiempo de verano o en temporadas de escasez de capturas.
Los nombres de las artes de enmalle más utilizadas en nuestro puerto son por orden de importancia las vetas , los miños , las volantas , los trasmallos y el xeito . Este último arse te usa aún como hace muchos años para la pesca de enmalle de la sardina dentro de nuestra ría.
Las especies que suenen capturar este tipo de pesqueros son : lenguado , pescadilla, faneca, pintos , maragotas , centollos e infinidad de especies ya menos significativas por su volumen de capturas.

Pesca con Nasa (pulpo)
Este tipo de arte es relativamente nueva en nuestro puerto , se dedican a ella barcos de menor porte y sólo en temporada . La especie a la que está dirigida principalmente es al pulpo aunque también puede capturar otras especies como nécora o camarón.
Se trata de una cesta (nasa) hecha de madera , aunque últimamente se usan también de acero , que cubierta con una red de pequeña malla y cebada con un pedazo de pescado ( caballa o j
jurel , ocasionalmente también sardina) y con una abertura que facilita la entrada del pulpo al cebo . Esta abertura permite la entrada del pulpo en la nasa impidiendo que luego pueda salir .
Desde hace unos años este tipo de arte está cobrando mayor relevancia en nuestro puerto , pues las cotizaciones que alcanzan las especies que cobra y la facilidad y comodidad de este arte hacen que nuestros marineros cada vez se decanten más por este tipo de pesca .
Suene trabajarse con este tipo de arte en los mismos mares que las artes de enmalle , siempre buscando el hábitat del pulpo , que según en temporadas cambia de las zonas rocosas a los fondos limpios de fango .
Este es un tipo de pesca muy selectiva que realizado con responsabilidad y respetando las tallas mínimas no es agresivo con el medio marino.

Pesca con línea o anzuelo:
Esta era la pesca por antonomasia del puerto de Muros desde muy antiguo, siempre se dijo que los pescadores de línea de nuestro puerto eran unos de los mejores de toda la costa de nuestra comunidad . Pero ya desde los años 50 del siglo pasado con la llegada de las redes de enmmalle de material sintético la pesca con línea fue perdiendo fuerza hasta quedar hoy reducida la mínima expresión o casi desaparecer como forma de trabajo y de vida , dedicandose ahora sólo los pescadores deportivos .
Hasta hace sólo unos años aún quedaba alguna embarcación que en temporada metía las líneas abordo y dedicaba a recorrer el litoral de nuestra costa y en ocasiones en la costa de Portugal, en búsqueda del preciado Mero y del Abadejo y también el Besugo , especies que reportaban pingues beneficios los marineros .
Este tipo de pesca se realizaba buscando y localizando los pecios hundidos donde habitualmente viven las especies antes nominadas . Era sencillo , una línea, unos pocos anzuelos , un plomo para que llegarse el arte al fondo y mucho arte del pescador , que sólo con el tiento de su mano sabía cuando los pescados comieran la carnada que llevaban los anzuelos .
Aún hoy en día en los muelles de nuestra villa los viejos marineros ya jubilados os pueden contar historias de aquellos tiempos en los que " los meros eran grandes como hombres" y" los Besugos llenaban las bodegas de sus barcos " pescado dorado que era el oro de nuestros marineros.
Ahora la escasez de capturas y a falta de pescadores llevó a la decadencia y al fin de esta modalidad de pesca profesional , pesca que era la más emocionante de todas pues sentían en sus manos la vitalidad de las grandes presas y el júbilo por extraerlas .

Ya para terminar queda reseñar algunas artes que se utilizan menos en esta villa o que únicamente se usan en pequeños períodos de tiempo. Como por ejemplo la nasa de la faneca y el palangre , la primera ya casi extinguida en nuestro puerto y el segundo que nunca fue un arte que calase mucho entre nuestros marineros .
La nasa de la faneca es una cesta similar a la del pulpo pero de mucho mayor tamaño que se largaba en las zonas rocosas de los fondos marinos y tenía como finalidad la captura de la faneca . También se largaba en los pecios para capturar el congrio , logrando las veces grandes capturas .
Supongo que la baja cotización de estas dos especies llevó a nuestros marineros a dejar de usar este arte.
Y terminamos con el arte del palangre . Este arte está compuesta de una "Madre" de material sintético donde van colocados la cierta distancia unas " brazolas " con anzuelos y cebo . Se largan a diferentes profundidades casi siempre en posición horizontal abarcando grandes extensiones de fondo marino , también se puede largar en superficie dependiendo del tipo de capturas que se quiera realizar.
En la modalidad de fondo se suele capturar congrio y en la modalidad de " a flote " está dirigida a escuálidos que suelen habitar en la superficie de nuestras aguas ( Marrajo , Quenlla ...Etc.).

Esta nuestra villa vivió siempre de cara el mar , su gente siempre vivió por y para el mar , aunque en estos últimos años la bonanza económica de nuestro país y la mejor formación de nuestra juventud , tiendo oportunidad de acceder a puestos de trabajo mejor remunerados y menos peligrosos que la pesca , se alejó de los trabajos del mar .
Pero este nuestro pueblo de Muros nunca podrá darle la espalda al mar , eso sí , tiendo siempre presente el riesgo que conlleva la profesión de marinero y procurando hacer más fácil la vida de nuestra gente del mar.