Hoxe cúmprense 109 anos da voadura en estrañas circunstancias do acoirazado Maine da armada yankee no porto de La Habana.
Lembremo
s esas circunstancias e as conseguintes consecuencias dese incidente.

Os americanos, coa desculpa de salvagardar os interéses dos seus naturais en Cuba, enviaron un rexo acoirazado, o Maine, ao porto de La Habana. Quixo entón a fatalidade desencadear a traxedia da maneira máis parva posible. Unha mala combustión na sala de máquinas do Maine fíxoo saltar polos aires. Os periódicos norteamericanos cebáronse co accidente, que segundo eles non foi tal, senón unha sabotaxe español.

Magnates da prensa como Pulitzer ou o todopoderoso William Randolph Hearst, editor do New York Journal, magnificaron o suceso, excitando á opinión pública ata colocala en pé de guerra. As páxinas destes periodicos, que vendía cinco millóns de exemplares diarios, pintaban unha España decadente e brutal que escravizaba aos cubanos e matábaos mediante o fame e as privacións.

A campaña xornalística prendeu na clase política, moi proclive, doutra banda, ao belicismo infantil que imperaba entón. En abril o Congreso americano esixiu a España que se retirase de Cuba. A pesar de que se trataba dunha simple resolución, o Goberno español, espoleado polo ambiente patriótico que se vivía nas cidades, tomouno como unha declaración de guerra e rompeu relacións diplomáticas con Washington.

A guerra empezou formalmente o 25 de abril. A flota americana do Pacífico, fondeada en Hong Kong, dirixiuse presta a Filipinas, onde derrotou sen contemplacións a escuadra española do almirante Patricio Montojo, concretamente na baía de Cavite. Foi unha derrota humillante. Montojo, aterrado pola potencia de fogo do inimigo, tirou a toalla e ordenou afundir os seus propios barcos. O de Cavite sería o aperitivo da traxedia da Armada en Cuba.

A flota do Atlántico atopabase, ao mando do contraalmirante Pascual Cervera, á espera de entrar en combate nas illas de Cabo Verde. Recibiu ordes de zarpar ao Caribe e romper o cerco americano.
A declaración de guerra foi un suicidio. España non podía nin soñar medirse co exército americano: a súa flota estaba, como sempre, mal mantida, e, por se isto fóra pouco, non se planificara a defensa das illas. A típica chapuza española plagada de improvisacións. Cervera puxo rumbo a Porto Rico, onde o comodoro Sampson esperaba interceptalo. Quedouse cun palmo de narices: tan penoso era o estado da escuadra de Cervera que tardou unha eternidade en cruzar o Atlántico. Deste modo, inesperado e fortuíto, Cervera eludiu o bloqueo e arribou ao Caribe sen contratempos. Sabedor de que a flota de Sampson merodeaba polas augas de Porto Rico na súa busca e de que La Habana atopabase bloqueada, encamiñou os seus buques a Santiago, onde atracou a mediados de maio. Alí decidiríase a guerra.

Decatados os americanos da posición da Armada española, deseñaron unha sinxela estratexia de pinza. O xeneral Shafter desembarcou na illa cun exército de 17.000 homes: tropa regular, marines e un bo número de voluntarios. Entre estes últimos eran especialmente temibles os Rough Riders, a cuxo fronte situábase un impetuoso Theodore Roosevelt, que co tempo chegaría a ser presidente dos Estados Unidos. Os marines tomaron Guantánamo, a 60 quilómetros de Santiago, mentres, no mar, a forza naval pechou a cal e canto a baía santiaguera.

O cerco terrestre sobre Santiago pechábase por días. De pouco servían a entrega e o sacrificio dos soldados españois. As tropas americanas eran máis numerosas e estaban mellor armadas, e as súas liñas de avituallamento funcionaban á perfección grazas ao apoio dos independentistas cubanos. A caída da cidade era cuestión de tempo, e a perda da guerra e da colonia , tamén.

Hoy se cumplen 109 años de la voladura en extrañas circunstancias del acorazado Maine de la armada yankee en el puerto de La Habana.

Recordemos el hecho y las consiguientes consecuencias de ese incidente.

Los americanos, con la disculpa de salvaguardar los intereses de sus naturales en Cuba, enviaron un fornido acorazado, el Maine, al puerto de La Habana. Quiso entonces la fatalidad desencadenar la tragedia de la manera más tonta posible. Una mala combustión en la sala de máquinas del Maine lo hizo saltar por los aires. Los periódicos norteamericanos se cebaron con el accidente, que según ellos no fue tal, sino un sabotaje español.

Magnates de la prensa como Pulitzer o el todopoderoso William Randolph Hearst, editor del New York Journal, magnificaron el suceso, excitando a la opinión pública hasta colocarla en pie de guerra. Las páginas de estos periodicos, que vendía cinco millones de ejemplares diarios, pintaban una España decadente y brutal que esclavizaba a los cubanos y los mataba mediante el hambre y las privaciones.

La campaña periodística prendió en la clase política, muy proclive, por otro lado, al belicismo infantil que imperaba entonces. En abril el Congreso americano exigió a España que se retirase de Cuba. A pesar de que se trataba de una simple resolución, el Gobierno español, espoleado por el ambiente patriótico que se vivía en las ciudades, lo tomó como una declaración de guerra y rompió relaciones diplomáticas con Washington.

La guerra empezó formalmente el 25 de abril. La flota americana del Pacífico, fondeada en Hong Kong, se dirigió presta a Filipinas, donde derrotó sin contemplaciones a la escuadra española del almirante Patricio Montojo, concretamente en la bahía de Cavite. Fue una derrota humillante. Montojo, aterrado por la potencia de fuego del enemigo, tiró la toalla y ordenó hundir sus propios barcos. El de Cavite sería el aperitivo de la tragedia de la Armada en Cuba.

La flota del Atlántico se encontraba, al mando del contralmirante Pascual Cervera, a la espera de entrar en combate en las islas de Cabo Verde. Recibió órdenes de zarpar al Caribe y romper el cerco americano.

La declaración de guerra había sido un suicidio. España no podía ni soñar medirse con el ejército americano: su flota estaba, como siempre, mal mantenida, y, por si esto fuera poco, no se había planificado la defensa de las islas. La típica chapuza española plagada de improvisaciones. Cervera puso rumbo a Puerto Rico, donde el comodoro Sampson esperaba interceptarle. Se quedó con un palmo de narices: tan penoso era el estado de la escuadra de Cervera que tardó una eternidad en cruzar el Atlántico. De este modo, inesperado y fortuito, Cervera eludió el bloqueo y arribó al Caribe sin contratiempos. Sabedor de que la flota de Sampson merodeaba por las aguas de Puerto Rico en su busca y de que La Habana se encontraba bloqueada, encaminó sus buques a Santiago, donde atracó a mediados de mayo. Allí se decidiría la guerra.

Enterados los americanos de la posición de la Armada española, diseñaron una sencilla estrategia de pinza. El general Shafter desembarcó en la isla con un ejército de 17.000 hombres: tropa regular, marines y un buen número de voluntarios. Entre estos últimos eran especialmente temibles los Rough Riders, a cuyo frente se situaba un impetuoso Theodore Roosevelt, que con el tiempo llegaría a ser presidente de los Estados Unidos. Los marines tomaron Guantánamo, a 60 kilómetros de Santiago, mientras, en el mar, la fuerza naval cerró a cal y canto la bahía santiaguera.

El cerco terrestre sobre Santiago se cerraba por días. De poco servían la entrega y el sacrificio de los soldados españoles. Las tropas americanas eran más numerosas y estaban mejor armadas, y sus líneas de avituallamiento funcionaban a la perfección gracias al apoyo de los independentistas cubanos. La caída de la ciudad era cuestión de tiempo.