A voz de alarma percorreu a parroquia Muradán de Louro como se fose un lostrego.
- Hai un barco embarrancado en Ximiela!-
E ducias de veciños correron ate o faro de Monte Louro para tratar de ver o que acontecía.
Tan so os primeiros en chegar puideron ollar aló no horizonte cara oeste i entre a bruma, a silueta de un gran navío que se afundía entre as ondas e a escuma .
Os que chegaron mais tarde, solo puideron escoitar das bocas dos primeiros o relato de como o barco a iso das catro da tarde se afundía entre toques de buguina e rocións de escuma. Algún que eran mariñeiros contaban que o barco parecía haber tocado no baixío de Ximiela, e cara aló se dirixían as miradas de todos para tentar ver algún bote que puidese ter algún supervivente, pero tan so se vían unhas poucas velas duns balandros que parecían estar acercándose o lugar da traxedia.
Era o día de San Xoán o 24 de xuño do 1908, e o que puideron ver os veciños de Louro dende o faro, foi o embarrancamento e posterior afundimento do Vapor correo “Larache” en Ximiela , que se levou con el para o fondo mariño as vidas de 91 persoas entre pasaxeiros e tripulantes.
O Larache era un correo mixto de carga e pasaxe con bandeira española. Era un deses buques que por aqueles anos denominábanse lanzadeiras, pois soia facer a ruta dende o norte da península ate Cádiz , con emigrantes que se dirixían o porto andaluz ca finalidade de embarcar nalgún gran transatlántico que os levase a tentar fortuna no “novo mundo”.
Fora construído no ano 1872 co nome de “José Baró” , tiña 80 metros de eslora e 7 de manga e pertencía a Compañía Transatlántica Española.
Posuía o Larache 22 camarotes de primeira clase 10 de segunda e 310 de terceira. No seu ultimo viaxe tan so levaba 151 persoas abordo, 106 de pasaxe e 45 de tripulación.
Facía a ruta entre Vigo e A Coruña e inexplicablemente foi bater nos baixíos de Ximiela que están a pouco mais de 3 millas de Monte louro na situación L-42º 44’ 123 N e
l- 009º 09’ 888 W.
Quedará para sempre como unha incógnita o porque o Larache se afastou da súa natural derrota que o levaría ben lonxe dos baixíos, tendo abordo ademais do seu capitán o practico de Santa Uxía o Sr.Manuel Pérez , que se supón era un bo coñecedor de esta parte da costa.
O afundimento foi tan rápido, que non tivo tempo material a súa tripulación de arriar os botes salvavidas , polo que tan so se puideron salvar 60 persoas, todas recollidas polos botes e balandros que se atopaban nas inmediacións, morrendo afogadas as 91 restantes.
Na prensa de eses días narrábase desta maneira o suceso.
“...El buque desde que tocó en el bajo tardó solo 6 minutos en irse a pique. Tan poco tiempo fue causa de que, al tratar de salvarse cuantas personas iban abordo, se originó una espantosa confusión, arrastrando consigo a muchísimos tripulantes y pasajeros y a casi todos los botes que traía. Dicen que al sentirse el topetazo, todo el mundo se puso en movimiento, afluyendo a la cubierta del buque, donde se desarrollaron tristísimos escenas. El capitán del barco tiró su gorra al suelo en señal de desesperación.
El capitán animó a la gente hasta el ultimo momento y al ver que el buque se hundía sin dar tiempo suficiente para organizar en debida forma el salvamento de pasajeros y tripulantes, gritó ¡sálvese quien pueda! Unos dicen que el desgraciado marino se hundió con el buque.
Afirman otros que flotó unos momentos, dejó caer el brazo izquierdo, echó la mano derecha a las narices tapando la respiración, y se fue al fondo.
De esto se deduce que habiendo podido salvarse, prefirió ir al abismo, con el barco que la compañía le había confiado.
El primer maquinista, el medico y el sacerdote del vapor, saltaron al mar, antes de que el vapor se hundiera, y perecieron ahogados a los pocos momentos.
Los gritos angustiosos y ensordecedores que lanzaban niños, mujeres y hombres , aterraban a los que buscaban su salvación a nado......”
Os superviventes que foron recollidos polas lanchas que había nos arredores foron traídos para Muros onde se lle deron os primeiros consolos e auxilios.
A xente de esta vila xa estaba acostumada a recoller e auxiliar náufragos , polo tanto non collía de sorpresa a ninguén o suceso, e todos (como sempre) abriron as portas das súas casas para acoller os necesitados.
Días despois a Compañía Transatlántica Española , mandou o “Leonora” para recoller os náufragos e levalos para os seus destinos.
Unha comision, nomeada a tal efecto de superviventes do naufraxio enviou días despois a Muros, vía telegráfica e o nome do Axudante de Mariña o seguinte agradecemento.
“Deseamos dé el más afectuoso saludo a los muy nobles hijos de Muros”
Tamén a Cia. Transatlántica mandou unha nota agradecendo “ El excelente comportamiento en los auxilios prestados con motivo del naufragio del vapor Larache , por parte de vecinos y autoridades de tan noble y humanitaria villa.”
Unha vez mais os veciños do noso pobo exerceron de “samaritanos” salvando vidas e consolando superviventes , oficio que por desgraza , tiñan ben aprendido.
De donde sacas a informacion de tantos naufraxios???
Gústame como os describes, notase que che gusta o tema.
Leote fai tempo , pero nunca me decidin a escribir antes.
Saludos
Gustame moito o temas dos naufraxios e teño unha boa biblioteca de temas nauticos e de naufraxios.
Aledome de que sexas asiduo nesta bitacora e animote a que comentes sempre que o desexes.
Saudos
Se nota que es un especialista na materia, a verdade é que eu nunca me sentín atraída polo tema, pero levo un rato lendote sobre naufraxios e empeza a parecerme un tema apaixoante...a dureza das condicións do tempo e o mar, reación dos tripulantes e as decisions tomadas á desesperada, en pouco tempo...é unha situación límite impresionante.¡¡ E pensar que moitos mariñeiros nen sequera sabían nadar¡¡¡.
Un traballo ben feito, si señor, noraboa,
Unha aperta.
Non e certo que sexa un especialista en este tema, pero e gustame ler e saber sobre todo o concerninte a os naufraxios.
Animote a que sigas lendo sobre este apaixoante tema , pois arredor de cada afundimento hai centos de vidas, de historias , que cada una de elas poderian encher centos de libros.
Hasta non fai moitos anos , na profesion de mariñeiro non era un requisito o saber nadar.
Creo que a miña promocion foi unha das primeiras nas que se isixiu que os titulados soubesemos nadar.
Hola, llevaba tiempo buscando por internet alguna información sobre el Larache, tenía idea de su hundimiento proximo a los bajos de la Ximiela. Me ha sorprendido gratamente tu afición a los naufragios y la información que tienes aqui sobre él.
Muchos Saludos.
Gracia a ti José Manuel por tu visita y tu comentario.
E visitado tu pagina y me ha gustado mucho, sobre todo las fotos de los pecios. Por cierto, ¿ podrías enviarme alguna información sobre el Cimarrón y el Maria Castaño.?
No conozco esos pecios por esos nombres y te agradecería que me informases sobre ellos.
Por mi parte y gracias a mi profesión tengo localizados exactamente la mayoría de pecios de la costa de Galicia, aunque una gran parte de ellos estén sin identificar y los nombremos para reconocerlos la gente de mar con apelativos distintos .
Si quieres alguna información concreta y puedo servirte en algo…
Un saludo
Hola!!,
- el Cimarron es un Bou de pesca hundido sobre los años 40 frente al monte de San Pedro en la Coruña. Era de vapor y tiene o tenía unos 35m de eslora aprox. La proa es muy bonita de aquellas de linea recta. Está muy roto y deteriorado a pesar de la profundidad en que se encuentra, 55m en arena.
- el Maria Castanau está en la boca de la ria de Corcubión, al norte de las Lobeiras, está en 40m, en arena cascajo. Era un buque pequeño de unos 40m, suponemos que es ese por la carga que llevaba mineral de manganeso y un plato de vajilla de cocina que ponía "gijón".
Tengo la posición del segundo, al cimarrón siempre fuí por marcaciones de tierra y ahora mismo no recuerdo si la tengo.
Si pescas en los cascos posiblemente estes pescando o lo hayas hecho en "el Salier" te suena? Buque de pasaje alemán hundido en la zona de las Basoñas en teoria y donde murieron 200 y pico personas.
Quizás sabes algo del Larache alrededor de la Ximiela...
Son buques interesantes desde el punto de vista de su historia y lo que les ocurrió, para nosotros es muy dificil buscar una aguja en un pajar sin ayuda aún sabiendo que la aguja está ahí mismo... en el pajar. :)
Saludos
Gracias por la informacion Jose Manuel:
No tenia conocimiento de esos dos naufragios, pero en nuestras costas hay cientos de ellos y es una lastima que no se puedan identificar muchos de ellos.
El Larache si algo queda de el , debe estar muy desperdigado, pues al encontrarce cercano a una zona rocosa muy batida porlos frecuentes temporales del invierno , posiblemente no quede de el mas que algunas planchas desperdigadas por los alrededores de Ximiela.
Del salier no se sabe a ciencia cierta si se perdio en Basoñas , lo que si puedo asegurarte es que en los alrededores de estas piedras hay un pecio de grandes dimensiones. ¿Puede que sea el Salier?.
Te adjunto una pequeña reseña que publique sobre el naufragio del Salier ya hace algun tiempo.
Saludos
.....................
En el cementerio aledaño a la iglesia de la parroquia sonense de Xuño a mediados del siglo pasado había un enterramiento que se consideraba “milagreiro”.
Era el de las tres niñas del Salier.
El día 29 de septiembre, fiesta de San Miguel, las madres llevaban a sus hijos a yacer sobre su lapida en la creencia de que serian protegidos de la enfermedad o de cualquier otro mal.
El fervor religioso de las gentes sencillas y el paso de los años convirtió en un lugar de “culto” lo que en un principio era la tumba donde fueron enterrados el capitán y dos niñas, pasajeras del buque trasatlántico de bandera alemana Salier.
El Salier era un navío de considerable porte; movía sus 107 metros de eslora y sus 3083 toneladas a una velocidad media de 13 nudos gracias a una maquina de vapor que desarrollaba 2300 hp.
Con una tripulación de 80 personas , podía albergar a 800 emigrantes en su entrepuente y a mas de 100 en pasaje de primera.
El 7 de diciembre de 1896 zarpaba el Salier del puerto de A Coruña con rumbo a Villagarcia . ¡Nunca llegó a su destino.!
En circunstancias normales 12 horas tardaría en realizar la travesía entre los dos puertos. Por eso al llegar la noche y no arribar al puerto arousano el Salier comenzó a cundir la preocupación.
Las primeras señales de que algo grave había ocurrido las dio el torrero del faro de Corrubedo, al informar del avistamiento de restos de a la deriva de un posible naufragio.
Luego por boca de diversos capitanes que afirmaron ver restos de un gran naufragio entre Corrubedo y Villano, llego la confirmación de la tragedia.
Entre el temporal y la niebla se perdió para siempre el Salier llevándose con él todo su pasaje y tripulación . alrededor de 300 seres humanos perdieron su vida en el.
Conjeturas sobre donde podría haber ocurrido el desastre hubo muchas y durante mucho tiempo, pero lo mas probable es que fuese en los bajíos cercanos a la entrada de la ría de Muros llamados Basoñas , enfrente de Xuño, a donde llegaron multitud de cuerpos y entre ellos los de dos niñas de largos cabellos rubios y el de u hombre vestido con lo que parecía ser un uniforme de capitán.
Estos cadáveres fueron enterrados en el atrio de la iglesia de la aldea, y los vecinos con el tiempo llegaron a venerar como milagrosos.
No hace mucho me desplace a Xuño en busca de los rastros del Salier; de las tumbas nada queda, y solo los vecinos de mayor edad recuerdan el antiguo “culto” a las tres niñas del Salier.
Sobre el Larache... depende hacia donde tuviera la caida cuando tocó con las piedras, si llevaba inercia suficiente para desplazarse algo antes de hundirse es posible que cayera un poco más lejos donde ya hay 30 y 40 metros según la carta. Es una posibilidad.
Sobre el Salier... es un tema interesante y que veo que te atrae, si quieres vamos a ver que casco es ese que dices en las Basoñas, a lo mejor podemos ponerle nombre. Que te parece?
Saludos.
Hola homesdepedraenbarcosdepau, no me has respondido nada supongo que estas liado... que hay de esa posición en las basoñas? te animas y lo buscamos?
Saludos
Perdona Jose Manuel el no haberte respondido antes , pero estoy embarcado y me paso toda la semana fuera de casa.
Claro que me gustaria buscar los restos del salier en Basoñas. Pero para eso haria falta una embarcacion apropiada , cosa de la que yo no dispongo.
pero si hubiese algun metodo de conseguirla, cuenta conmigo para ello.
un saludo.
Fantastico! este verano seguro que me daré una vuelta por ahi, así que apunta esa posición que vamos a ver que hay en ella. :)
Te envio mi movil a tu correo y me pasas el tuyo
Saludos
Soy aficionado a los naufragios y dispongo de mucha documentación e información, ya que he estado investigando en el Guildhall Libraryde Londres, que es donde están los archivos del LLoyd´s
Jose Ignacio Prego
Hola José:
Como has podido comprobar nos une la aficcion a los naufragios .
Si quieres contactar conmigo para cambiar impresiones sobre algun detalle de alguno de ellos , puedes hacerlo a traves del e-mail HOMESDEPEDRA@GMAIL.COM.
apertas