Podíase ver sempre camiñando con un saco vello o lombo entre as rochas da veira collendo caramuxas, ou nas praias recollendo cunchas que logo vendía.
Vestida sempre con negros farrapos , os pes descalzos, grises como a cinza, a través da súa melena tamen gris, engedexada que ocultaba case sempre unha grande parte da súa faciana , podíase albiscar aquela mirada perdida que daba arrepíos.
De cando en vez estarricaba os brazos e mirando para o horizonte berráballe a un imaxinario persoeiro que lle facía mal a cotío.
Era a Tola da Vouga . Os nenos escapabamos dela como se fose o mesmísimo diaño.
-Ai ven a Tola da Vouga!
Gritaba algún neno , e a praia quedaba deserta nun segundo , sen nenos , sen xogos nin gargalladas. Muda quedaba para deixar que a Tola da Vouga berrase a quen sabe o que.
Dende lonxe, agochados detrás das rochas ollabamos a probe muller, sen atreverse ninguén a facer o mais pequeno ruído.
Eu tentaba imaxinar o porqué a Tola da Vouga chegara a esa situación de abandono e desamparo. Argallaba no meu maxín unha historia triste, onde a probe muller quedaba viúva e sen fillos porque o barco onde traballaban os seus, fora engulido polas ondas do vendaval i ese fora o motivo e a razón de que perdera a cordura a coitada, e cando lle berraba o horizonte axitando os brazos de forma desesperada , creia eu que o facía dirixindo a súa ira para as ondas, por habérenlle roubado os seus.
Marchaba a Tola da praia e volviamos os nenos para seguir cas nosas andrómenas.
Pasou o tempo e un día dinme de conta que a Tola da Vouga xa non se vía polas praias nin polas veiras.
Esvararon os anos, e o recordo da Tola da Vouga quedou gardado medio esquecido nun recuncho, no lugar onde se gardan os recordos afastados, e onte camiñando por aquelas praias onde xogaba de neno acudiu a min e lembranza da pobre muller vestida de farrapos e ca súa longa cabeleira gris , collendo caramuxas e berrándolle o vento.
Estou dacordo contigo en preguntarme que leva a estas mulleres a esta situación, porque hai varias en cada pobo,ata Castelao escribiu un poema a unha de Rianxo "Pobriña da tola". A de Ferrol era máis urbana, a chamabamos os nenos Maribolsas, porque sempre iba cargada de bolsas de plástico, dela se decía que tiña baixo o colchon un montón de millons e miles de historias peegrinas. Tamén desapareceu un día. Alguén dixo que morrera.
Unha aperta
Durmo nos camiños érgome coa aurora, lávome nas fontes de crara auga morna,
e as noites que a lúa loce briladora, como nun suspiro, paso as horas mortas,
mirando pra ela, cantándolle copras, lúa, lúa branca, como me namoras,
Lúa, lúa branca, como me namoras.
Coñecia xa ben a probiña da tola.
En todos os pobos habia algunha pobre desamparada. Eran tempos nos que ainda podia verse a pobreza e a soidade na rua, para mais unha muller , que tiña menos medios para gañarse a vida de aquela ; Hoxe a pobreza e a miseria agochase en xeriatricos fora da vista de todos.
E o que non se ve , non existe.
Unha aperta Marta
Casi la puedo ver como la describes... vestida de negro, ambulando por las playas y el efecto de su presencia con los niños. Es curioso que personajes así se convierten parte de la imagen de un pueblo o ciudad. Recuerdo un personaje de La Habana de mi niñez. El caballero de Paris... dicese que era un asturiano que perdió la razón por amor. Ambulaba en vetimenta del siglo 19, pelo largo y barbas... ( el primer hippie )... recitaba poesías clasicas y le regalaba flores a las damas. Algo pintoresco que se convirtó en alguien que conocer en La Habana de los años 50. Era bien recibido en aquellos restaurantes que estaban en los paseos y parques de la ciudad. Y cuando volteo la hoja de la historia cubana... no se supo mas de el. Existe un cuestionario de preguntas creadas por los exiliados...para comprobar la identidad cubana. Y esta es: ¿De donde era el caballero?... el que no sabe la respuesta no es cubano.
PD- Me acordaste el porque me llamban tolo cuando hacia travesuras en mi niñez.
Un abrazo
Coñezo un caso moi similar ao que ti contas e refírese a un pobre inmigrante de posiblemente procedencia asturiana que deambulou durante anos por La Habana privado de razón.
Era un pasaxeiro chegado a cuba no ultimo e tráxico viaxe do vapor correo transatlántico Valbanera .
Pai dunha familia que facían o traxecto entre Cádiz e La Habana , con escalas nas Palmas , San Juan De Puerto Rico e Santiago de Cuba.
Desembárcase en Santiago de Cuba para dirixirse por terra a La Habana e preparar o aloxamento para a súa muller e fillos.
Un dos nenos pequenos chora porque quere desembarcar co seu pai. O cabeza de familia consólalle e convéncelle para que se quede a bordo coa súa nai e os seus irmáns. Nunca mais volverá a velos.
O Valbanera perderíase días despois en setembro de 1919 en medio dun gran temporal , posiblemente encallado nos cayos Marquesas.
O pobre pai de familia non puido soportar a perdida de todos os seus e perdeu a cordura.
Durante o resto dos seus días foi coñecido como “El loco Valbanera” . Dise que se dedicou a varios menesteres: recadeiro, vendedor de lotería, esmoleiro... Segundo conta a lenda durante todos os días da súa vida acudiu ao peirao para esperar a chegada do Valbanera que a bordo do cal chegaría a súa familia. Adoitaba deambular polo dique, farrapento , sen afeitar e rodeado de gatos. Dise incluso que foi atropelado por un tranvía que lle seccionou as pernas. Aínda así seguía acudindo ao porto nun carriño esperando a chegada dos seus a bordo dun buque pantasma. Acabou os seus días internado no pavillón de dementes da Quinta Covadonga o que denota a súa orixe asturiana.
Podería haber sido o mesmo?
Unha aperta