Esta e toda a información que puiden acadar sobre o muíño de marea do Pozo do Cachón. Unha gran parte da información foi sacada dos libros de Artaza e Malvarez e dos de Romani, outra foi sacada de internet e unha boa parte de informantes do lugar.
............................
O Muíño dás mareas do pozo do Cachón está situado no extremo NW da praia da Virxe , concretamente na Enseada de Muros, en dentro da ría do mesmo nome. Esta ría desenvólvese en dirección SO-NE. e é na súa marxe dereita onde danse as mellores condicións para a instalación de muíños de mareas, pois é máis recortada e nela fórmanse diversas enseadas. Soamente no tramo correspondente ao termo municipal de Muros, atópanse as de San Francisco, Muros, Bornalle e Esteiro.
O muíño sitúase no termo do Concello de Muros, na parroquia de Serres, ao fondo da enseada; e a zona do seu emprazamento recibe o nome de Agro dás mareas e o conxunto A Ponte dous muíños, denominacións que fan referencia clara ao propio muíño.
Ao fondo da presa verte as súas augas o regato de Valdexería, de escaso caudal e curto percorrido. No fondo da enseada, lugar que debeu ser un fermoso areal pero que hoxe e un lugar lamacento e descoidado nun estado de abandono total, o muíño unía -co edificio e o muro da presa- a zona de Anido e a de Acea, xunto a Portugalete.
O acceso faise por Anido, quedando moi próxima á estrada Muros-Noia.
A súa historia . Cronoloxía e propietarios.
Na segunda década do século XIX, D. Ygnacio Pérez Bazarra proxecta construír o muíño, e a data concreta máis antiga que me consta é a de 1815, precisada nun plano erguido para tal efecto.
«Plano Topográfico de parte de la ría del puerto de Muros, y sitio en donde D. Ignacio Pérez Bazarra solicita construir unos molinos harineros de maréa», firmado por José Ramón Uría, está fechado en Muros, 21 de julio de 1830; en él se especifica que es copia del original de 13 de septiembre de 1815, para unir al expediente del ya nuevo propietario D. Abelardo Dubert Siaba: la cual de orden y con el Vto. Bno. del señor Jefe de Estado Mayor, para unir a certificación del expediente de referencia que también se expide en esta fecha a petición del actual propietario de los molinos a que se"Es copia fiel y exacta del plano original que se halla unido al expediente de su razón, de que certifico como Oficial 1 del Cuerpo de Secciones de Archivo de Marina Archivero de la Comandancia General de este Apostadero; deduciendose contrae, D. Abelardo Dubert Siaba, vecino y del comercio de la Villa de Muros, a fin de que pueda hacerlo constar donde le convenga. Ferrol, trece de septiembre de mil novecientos quince. Juan Castro Porta».
Trátase dun fermoso e sinxelo plano a cor no que se representa a área entre a Vila de Muros e o emprazamento do muíño. Na explicación sitúanse 18 puntos de referencia, dos que salientamos os seguintes: «10 Edificio proxectado dos muíños. 11 Murallón que ha de servir de presa para estancar a auga nas mareas. 17 Liña de preamar en augas vivas». Atópase en bastante bo estado, aínda que algo deteriorado; é de propiedade particular.
¡Que interesante¡¡
Por moitas cousas, polo muiño en si mesmo e porque nesas datas o meu antepasado Antonio Sanjurjo Alvarez, o primeiro habilidades, estaba a facer un muiño mareomotriz en Sada, que por suposto non se conserva, penso que sería moito máis sinxelo e pequeno que o de Muros, pero case era contemporaneo....o que son as cousas.
Unha aperta, Manolo.
tan fermosa a historia coma as fotos. Graciñas!
Non son moi habituais os muíños de marea nas nosas terras, quizá porque xa abondaban os dor ríos ou os do vento que podían moer a calquera momento sen ter que esperar a que a marea fose favorable.
O de Muros restaurouse fai uns poucos anos , pois estaba semiderruido e abandonado, agora sirve de local para diversas actividades sociais e culturais , amen de estar resaltados grazas a unha boa restauración os elementos da súa primitiva encomenda que era o de ser muíño. Chans transparentes facilitan que se poda ver como era o proceso de embalse e a posterior molienda.
Estou seguro que o teu antepasado deseñou un revolucionario muíño mareomotriz , por algo posuía o alcume do "habilidades". E unha magoa que non se conserve.
Unha aperta, Marta
O lugar onde se atopa o muiño é moi fermoso , e recentemente foi rehabilitado o entorno como lugar de esparcemento e lecer da veciñanza.
Grazas polo comentario Torredebabel.
eu estiven no muiño fai un ou dos anos, moi bonito, boa restauracion, pero, nun sitio tan bonito, chamoume a atencion o poco coidado q teñen o entorno.
Non sei si agora estara mais limpo,.VAS TER Q DECIR ALGO NO CONCELLO MANOLO !!
Un saudo
Estarian de folga os servizos de limpeza municipais, Raga?.
E unha magoa que non se coide o seu entorno pois desmerece a calidade do conxunto e non fala moi ben dos responsables municipais.
Unha restauracion dos muiños tan ben lograda e integrada nun entorno axeitado como ten , deberia ser un pouco mais coidado.
Tes razon Raga e deberia ir o concello para protestar por moitas cousas , pero non quero parecer o "cascarrabias" que por todo se queixa.
Haber si se van dando conta e van arranxando eses defectos que tanto escandalizan a todos.
Unha aperta , Raga
que asco