22, sep
Os vellos mariñeiros non tiñan partes meteoroloxicos pero tiñan ducias de refrans
En: cousas do mar

• A novo sur e o norte vello non lle fíes teu pelexo.
• Ao vento forte o fin chegoulle, cun ballón curto e frío. ´
• Animais preguiceiros, tempo tormentoso. ´
• Roibén á mañá, á noite é auga. ´
• Roibén de Oriente, auga amanecente. ´
• Roibén de todos os cabos, tempo dos diaños ´
• Roibén polas noites, á mañá son soles. ´
• Atrás dun ballón vento menos severo. ´
• Aurora rubí, chover logo sempre vin. ´
• Ave de mar que busca tobo anuncia tempestade desta maneira. ´
• Barco á capa, mariñeiro á hamaca.´
• Varre o ceo o Pampero despois dalgún ballón.´
• Buque que a outro acada, gobernará sen tardanza.´
• Ceo aborregado, aos tres días mollado.´
• Ceo empedrado, chan mollado.´
• Ceo xaspeado vento fresco, apreixado.´
• Ceo melado, o outro día mollado.´
• Ceo vermello á alborada coidar que o tempo se anoxa.´
• Ceo vermello ao amencer, o mar hase de mover.´
• Ceo vermello vespertino, a esperanza é do mariño ´
• Ceo sen nubes e estrelas sen brillo, toma da gavia un riciño.
• Coderas e áncoras coidadas evitan tristes garreadas.
• Con calma e oportunamente, dar atrás é conveniente, se choca e se vai a pique, é inútil que se berre.´
• Co tempo moi seguro no verán o sol conduce ao vento da man.
• Con vento de popa e pouco andar o barco hase de atravesar. ´
• Cando o barómetro oscila lentamente, é que gran vento presente.´
• Golfiños que moito saltan vento traen e calma espantan.´
• Despois de chuvia neboeira, para bo tempo camiña.´
• Despois de chuvia, nevada, a gozar a velereada.´
• Despois dun ballón, vento menos severo.´
• O barómetro, se lentamente elévase é porque o vento si leva.´
• O que desexa mentir, abondaralle predicir.´
• En atracadas e desatracadas as hélices deben ser vixiadas.´
• No inverno noite moi clara, o sol que segue non dá a cara.´
• En navegación costeira, marca, sonda e corredera.´
• Entre un vapor e un veleiro, gobernase sempre o primeiro. ´
• É o SW, aínda que maino, seco como o home grave ´
• Espellismo á vista, é que mal tempo se alista.
• Estate sempre vixiante e ten presente ademais, se hai risco por diante modera, para ou da atrás.
• Este claro, Norte escuro Pampero seguro´
• Estrela con luz brillante cambiase o vento ao instante.
• Gaivota a terra voando, mariñeiro velas encrechando.´
• Hai espazo por diante, toda forza marcha avante.´
• Horizonte claro e relampagueante, tempo bo e sofocante.´
• A manobra é imprudente, se de popa é a corrente.´
• A néboa que ao aclarar amontóase en sitio dado, o vento vén a anunciar certamente daquela beira.´
• Chuvia do levante, non deixa cousa diante.´
• Chuvia pola mañá iniciada traerá noite mollada.´
• Lúa ao saír colorada anuncia que haberá ventada.
• Lúa amarela ou avermellada que lloverá profetiza.
• Lúa amarela e aguada pronostica unha mollada.´
• Lúa chea e mollada trae dez días de aguada.´
• Lúa que presenta halo, mañá húmido ou malo.
• Manobra comezada nunca debe ser variada.´
• Manobrando marcha atrás, amodo e pouco, tamén é eficaz.´
• Mar rizada contra a onda ao contraste o vento rola.´
• Moito van e poucos tronos auga traen polo menos.´
• Noite de inverno como un primor, día seguinte con sol. ´
• Noite de inverno sombría, o seguinte fermoso día.´
• Norte claro, sur escuro ballón seguro.´
• Norte duro, Pampero seguro.´
• Nubes baixas ao rastrexo, a terra facendo seu apeo é de bo tempo o desexo´
• Nubes baixas e con fume, que traen moita auga presumo.´
• Nubes barbadas vento a carretadas´
• Nubes con franxas ou ribetes, aferra ben os xoanetes.´
• Nubes tendidas moi azoutadas, brisas moi frescas á portada.´
• Polas nubes cola de gato, vento vai a darnos un mal intre.´
• San Telmo en cuberta brilla, pois pecha ben a escotilla.´
• San Telmo na arboradura moito vento e mar augura.´
• Se acaso polo teu babor a verde déixase ver segue avante ollo avizor, débese o outro mover.´
• Se a estribor ves colorado debes con coidado obrar, cae a un ou outra beira, para ou manda ciar.´
• Se ao mar van as gaivotas...mariñeiro ás escotas!
• Se ambas loces dun vapor pola proa avistaches, debes caer a estribor deixando ver o teu colorado.´
• Se avisto un barco, primeiro márcoo, logo decátome se é vapor ou veleiro.´
• Se dá o verde co verde ou o colorado coa súa igual, entón nada pérdese siga a rumbo cada cal.´
• Se despois do vento hai tronos seguirán días moi bos.´
• Se o buque está sen arrincada, non vence vento nin maraxiña.´
• Se é veleiro o avistado a manobrar estas obrigado, pois nunca débelo cruzar nin a súa marcha molestar.
• Se hai auga despois do vento o teu barco andará contento. ´
• Se a chuvia de colle antes que o vento alista drizas sen perder momento, pero se o vento colleuche primeiro, iza gavias; arriba mariñeiro!´
• Se chove de madrugada a medio día non pasa nada.
• Se lostrega e trona vento haber de onde soa.´
• Se saes a navegar non cánsesche de preparar.
• Se cálmache o vendaval e polo Norte se rola é probable un temporal co auga ata a gola.´
• Se un norte perdeuche, polo sur anda agochado.
• Se vén chuvia e despois o vento arría todo ou méteche adentro.´
• Sol facendo o seu abano, auga e vento polo teu fociño.´
• Sol non afeitado pronto é aguado ´
• Sol poñente en ceo engraece, bo tempo pola mañá.´
• Sudoeste mollado tres días demorado.´
• Tempo pronto en declararse non tardase en ausentarse.´
• Tempo pronto en declararse, non tardase moito en marcharse.
• Tempo que vén amodo, en irse tamén é remiso.´
• Tronos con lúa nova prepárese a que chova.´
• Un trono non repetido nunca bo tempo traxo.
• Vento do leste chuvia como peste.

12 comentarios
xurxocimadevila
22 sep 2007 | 08:45 PM
non hai mellor guia que o refraneiro. A sabedoría popular forxada durante séculos de experiencia nunca falla. Empirismo a tope!
homesdepedraenbarcosdepau
23 sep 2007 | 04:07 PM
Xurxocimadevila
Era unha maneira de transmitir a sabeduria popular de unha forma amena e sinxela.
Os mariñeiros mais avezados tiñan unha bagaxe enorme de refrans para todas as situacion que puidesen presentarselle , asi nunca tiñan un imprevisto por o refraneiro acudia na sua axuda para aconsellalos da mellor maniobra posible.
O dito, pura sabedoria popular.
Apertas.
ollodevidrio
23 sep 2007 | 11:58 PM
gaviotas en terra, mariñeiros a merda
Andrea
25 sep 2007 | 02:31 AM
Recuerdo que una amiga que suele navegar por el Río de la Plata repite: "Norte duro, Pampero seguro".
Unha aperta
vicente sanahuja
26 sep 2007 | 10:21 AM
Yo escuche uno a los marineros gallegos. No hablo gallego pero mas o menos era: Os millores marinos, nos; despres os ingleses y despres os cabrones dos portugueses.
Tambien me decian que los portugueses tenian otro refran identico, pero al reves por supuesto.
Sabes algo de esto?
O_Fartura
26 sep 2007 | 12:54 PM
Ola:
Empezei a ler, e como quen non quere a cousa, linos todos. Fixeches unha boa selección, sí señor.
Eu o que máis teño usado é o último, que sempre foi e segue sendo moi socorrido pola miña aboa.
-Vento do Leste, Peste.
Cando era Leste meu abó xa pasaba de sair a pescar.
Unha aperta.
homesdepedraenbarcosdepau
29 sep 2007 | 01:17 PM
Ollodevidro
Hai moitos mais refráns mariñeiros aínda que eu non puxen , Tratei de recopiar os menos usuais . pero dentro dos mais usados un é o escatolóxico que ti nomeas.
Apertas
homesdepedraenbarcosdepau
29 sep 2007 | 01:24 PM
Vicente Sanahuja
No conocía ese refrán el cual incorporare desde ahora a mi extensa colección.
Supongo que a nuestros hermanos portugueses no hará mucha gracia el ripio, pero de seguro ellos tienen uno que nos deje a nosotros en peor lugar.
Me informare de ello.
Aprovecho para volver a felicitarte por tu bitácora, me gusta mucho , aprendo un montón y paso muy buenos ratos leyéndote.
Es para mi un honor poder contarte entre mis lectores.
Un cordial saludo.
homesdepedraenbarcosdepau
29 sep 2007 | 01:29 PM
Andrea
Muchos de esos refranes fueron de seguro de uso común entre la gente de mar de tu tierra.
Yo solo los recopile y traduje al gallego.
Unha aperta
homesdepedraenbarcosdepau
29 sep 2007 | 01:42 PM
O_Fartura
Para os mariñeiros da nosa ría o leste sempre foi un mal vento , emboca pola rio de Noia e baixa ate Monte Louro "ovellando" o mar facendo que nas pequenas embarcacións embarcasen os fríos salseiros.
Para o vento do leste hai varios refráns que aínda adoitamos usar a xente de mar.
Un dos refráns que coñezo e que mais me ten chamado a atención e este
Hai tres clases de individuos: os que viven, os que morren, e os que andan no mar.
Unha forma tamén válida de explicar o feito diferencial dos mariñeiros.
Unha aperta
camastroni
12 mar 2009 | 11:36 AM
EXCELENTE LABOURA A QUE FAS VESIÑASO SEGUE ASI
homesdepedraenbarcosdepau
12 mar 2009 | 03:54 PM
Camastroni
Se alguen lle parece bo o traballo que emprego nesta paxina, xa me dou por satisfeito e animame a seguir con ela.
Saudos
Escribe un comentario