• A novo sur e o norte vello non lle fíes teu pelexo.
• Ao vento forte o fin chegoulle, cun ballón curto e frío. ´
• Animais preguiceiros, tempo tormentoso. ´
• Roibén á mañá, á noite é auga. ´
• Roibén de Oriente, auga amanecente. ´
• Roibén de todos os cabos, tempo dos diaños ´
• Roibén polas noites, á mañá son soles. ´
• Atrás dun ballón vento menos severo. ´
• Aurora rubí, chover logo sempre vin. ´
• Ave de mar que busca tobo anuncia tempestade desta maneira. ´
• Barco á capa, mariñeiro á hamaca.´
• Varre o ceo o Pampero despois dalgún ballón.´
• Buque que a outro acada, gobernará sen tardanza.´
• Ceo aborregado, aos tres días mollado.´
• Ceo empedrado, chan mollado.´
• Ceo xaspeado vento fresco, apreixado.´
• Ceo melado, o outro día mollado.´
• Ceo vermello á alborada coidar que o tempo se anoxa.´
• Ceo vermello ao amencer, o mar hase de mover.´
• Ceo vermello vespertino, a esperanza é do mariño ´
• Ceo sen nubes e estrelas sen brillo, toma da gavia un riciño.
• Coderas e áncoras coidadas evitan tristes garreadas.
• Con calma e oportunamente, dar atrás é conveniente, se choca e se vai a pique, é inútil que se berre.´
• Co tempo moi seguro no verán o sol conduce ao vento da man.
• Con vento de popa e pouco andar o barco hase de atravesar. ´
• Cando o barómetro oscila lentamente, é que gran vento presente.´
• Golfiños que moito saltan vento traen e calma espantan.´
• Despois de chuvia neboeira, para bo tempo camiña.´
• Despois de chuvia, nevada, a gozar a velereada.´
• Despois dun ballón, vento menos severo.´
• O barómetro, se lentamente elévase é porque o vento si leva.´
• O que desexa mentir, abondaralle predicir.´
• En atracadas e desatracadas as hélices deben ser vixiadas.´
• No inverno noite moi clara, o sol que segue non dá a cara.´
• En navegación costeira, marca, sonda e corredera.´
• Entre un vapor e un veleiro, gobernase sempre o primeiro. ´
• É o SW, aínda que maino, seco como o home grave ´
• Espellismo á vista, é que mal tempo se alista.
• Estate sempre vixiante e ten presente ademais, se hai risco por diante modera, para ou da atrás.
• Este claro, Norte escuro Pampero seguro´
• Estrela con luz brillante cambiase o vento ao instante.
• Gaivota a terra voando, mariñeiro velas encrechando.´
• Hai espazo por diante, toda forza marcha avante.´
• Horizonte claro e relampagueante, tempo bo e sofocante.´
• A manobra é imprudente, se de popa é a corrente.´
• A néboa que ao aclarar amontóase en sitio dado, o vento vén a anunciar certamente daquela beira.´
• Chuvia do levante, non deixa cousa diante.´
• Chuvia pola mañá iniciada traerá noite mollada.´
• Lúa ao saír colorada anuncia que haberá ventada.
• Lúa amarela ou avermellada que lloverá profetiza.
• Lúa amarela e aguada pronostica unha mollada.´
• Lúa chea e mollada trae dez días de aguada.´
• Lúa que presenta halo, mañá húmido ou malo.
• Manobra comezada nunca debe ser variada.´
• Manobrando marcha atrás, amodo e pouco, tamén é eficaz.´
• Mar rizada contra a onda ao contraste o vento rola.´
• Moito van e poucos tronos auga traen polo menos.´
• Noite de inverno como un primor, día seguinte con sol. ´
• Noite de inverno sombría, o seguinte fermoso día.´
• Norte claro, sur escuro ballón seguro.´
• Norte duro, Pampero seguro.´
• Nubes baixas ao rastrexo, a terra facendo seu apeo é de bo tempo o desexo´
• Nubes baixas e con fume, que traen moita auga presumo.´
• Nubes barbadas vento a carretadas´
• Nubes con franxas ou ribetes, aferra ben os xoanetes.´
• Nubes tendidas moi azoutadas, brisas moi frescas á portada.´
• Polas nubes cola de gato, vento vai a darnos un mal intre.´
• San Telmo en cuberta brilla, pois pecha ben a escotilla.´
• San Telmo na arboradura moito vento e mar augura.´
• Se acaso polo teu babor a verde déixase ver segue avante ollo avizor, débese o outro mover.´
• Se a estribor ves colorado debes con coidado obrar, cae a un ou outra beira, para ou manda ciar.´
• Se ao mar van as gaivotas...mariñeiro ás escotas!
• Se ambas loces dun vapor pola proa avistaches, debes caer a estribor deixando ver o teu colorado.´
• Se avisto un barco, primeiro márcoo, logo decátome se é vapor ou veleiro.´
• Se dá o verde co verde ou o colorado coa súa igual, entón nada pérdese siga a rumbo cada cal.´
• Se despois do vento hai tronos seguirán días moi bos.´
• Se o buque está sen arrincada, non vence vento nin maraxiña.´
• Se é veleiro o avistado a manobrar estas obrigado, pois nunca débelo cruzar nin a súa marcha molestar.
• Se hai auga despois do vento o teu barco andará contento. ´
• Se a chuvia de colle antes que o vento alista drizas sen perder momento, pero se o vento colleuche primeiro, iza gavias; arriba mariñeiro!´
• Se chove de madrugada a medio día non pasa nada.
• Se lostrega e trona vento haber de onde soa.´
• Se saes a navegar non cánsesche de preparar.
• Se cálmache o vendaval e polo Norte se rola é probable un temporal co auga ata a gola.´
• Se un norte perdeuche, polo sur anda agochado.
• Se vén chuvia e despois o vento arría todo ou méteche adentro.´
• Sol facendo o seu abano, auga e vento polo teu fociño.´
• Sol non afeitado pronto é aguado ´
• Sol poñente en ceo engraece, bo tempo pola mañá.´
• Sudoeste mollado tres días demorado.´
• Tempo pronto en declararse non tardase en ausentarse.´
• Tempo pronto en declararse, non tardase moito en marcharse.
• Tempo que vén amodo, en irse tamén é remiso.´
• Tronos con lúa nova prepárese a que chova.´
• Un trono non repetido nunca bo tempo traxo.
• Vento do leste chuvia como peste.
non hai mellor guia que o refraneiro. A sabedoría popular forxada durante séculos de experiencia nunca falla. Empirismo a tope!
Xurxocimadevila
Era unha maneira de transmitir a sabeduria popular de unha forma amena e sinxela.
Os mariñeiros mais avezados tiñan unha bagaxe enorme de refrans para todas as situacion que puidesen presentarselle , asi nunca tiñan un imprevisto por o refraneiro acudia na sua axuda para aconsellalos da mellor maniobra posible.
O dito, pura sabedoria popular.
Apertas.
gaviotas en terra, mariñeiros a merda
Recuerdo que una amiga que suele navegar por el Río de la Plata repite: "Norte duro, Pampero seguro".
Unha aperta
Yo escuche uno a los marineros gallegos. No hablo gallego pero mas o menos era: Os millores marinos, nos; despres os ingleses y despres os cabrones dos portugueses.
Tambien me decian que los portugueses tenian otro refran identico, pero al reves por supuesto.
Sabes algo de esto?
Ola:
Empezei a ler, e como quen non quere a cousa, linos todos. Fixeches unha boa selección, sí señor.
Eu o que máis teño usado é o último, que sempre foi e segue sendo moi socorrido pola miña aboa.
-Vento do Leste, Peste.
Cando era Leste meu abó xa pasaba de sair a pescar.
Unha aperta.
Ollodevidro
Hai moitos mais refráns mariñeiros aínda que eu non puxen , Tratei de recopiar os menos usuais . pero dentro dos mais usados un é o escatolóxico que ti nomeas.
Apertas
Vicente Sanahuja
No conocía ese refrán el cual incorporare desde ahora a mi extensa colección.
Supongo que a nuestros hermanos portugueses no hará mucha gracia el ripio, pero de seguro ellos tienen uno que nos deje a nosotros en peor lugar.
Me informare de ello.
Aprovecho para volver a felicitarte por tu bitácora, me gusta mucho , aprendo un montón y paso muy buenos ratos leyéndote.
Es para mi un honor poder contarte entre mis lectores.
Un cordial saludo.
Andrea
Muchos de esos refranes fueron de seguro de uso común entre la gente de mar de tu tierra.
Yo solo los recopile y traduje al gallego.
Unha aperta
O_Fartura
Para os mariñeiros da nosa ría o leste sempre foi un mal vento , emboca pola rio de Noia e baixa ate Monte Louro "ovellando" o mar facendo que nas pequenas embarcacións embarcasen os fríos salseiros.
Para o vento do leste hai varios refráns que aínda adoitamos usar a xente de mar.
Un dos refráns que coñezo e que mais me ten chamado a atención e este
Hai tres clases de individuos: os que viven, os que morren, e os que andan no mar.
Unha forma tamén válida de explicar o feito diferencial dos mariñeiros.
Unha aperta
EXCELENTE LABOURA A QUE FAS VESIÑASO SEGUE ASI
Camastroni
Se alguen lle parece bo o traballo que emprego nesta paxina, xa me dou por satisfeito e animame a seguir con ela.
Saudos