Don Jorgito o inglés, louro como un querubín dos retablos, de cara repulida como unha damisela, pero dun falar rexo e retorcido como de mozo de escuadro catalán, veu fai xa douscentos anos, desde as súas terras de Irlanda, a vender de casa en casa polas vilas de España nada menos que Biblias protestantes (que se di ben e pronto o que é equivocarse de callo e por enteiro: vender Biblias a paisanos ignorantes que sabían ler coa mesma soltura que as súas mulas e adoutrinados por curas aguerridos, carlistas, trabucaires, capaces de haber mandado ao inglés aos infernos, como cuosa de obrigado cumprimento sen apenas deixar que soltase nin un resollo).
Facíase acompañar (como antes fixéseo Don Quixote e como corresponde a un cabaleiro) dun criado grego, mozo de mulas e equipaxes que, consciente de estar en terra estraña, mesturaba as palabras da terra co que sabía de turco e de italiano.
Nos camiños, os duros camiños da España montaraz e montañosa encontráronse con hostes enteiras de truáns, peregrinos, arrieiros, tratantes da meseta camiño dalgunha feira e galegos de volta aos seus lugares despois de segar a golpes de fouce, de suor e de saudade os campos ardentes de Castela.
Precisamente nunha desas charlas de camiño, en conversación con Celestino, galego de Ventosela, parroquia de Redondela, provincia de Pontevedra, encamiñada a charla á cousa da fé, chegou don Jorgito a preguntarlle ao segador se cría en Deus o noso Señor

- "Pois non sei que lle diría. Tal vez si e tal vez non. Que iso de Deus é cousa de vilas grandes. De Mondoñedo, por exemplo, que alí teñen ata bispo. Na nosa vila, olle vostede, soamente temos a ermida de San Bieito e nel cremos, mas que nada".

Sentiu Don Jorge o firme tentación de contestarlle coas palabras de Don Luis, aquel cura de Crecente que amoestaba aos fregueses con aquilo de que, ao lado de Deus, San Bieito era unha merda, pero calou prudentemente.
Pero empezou a barruntar, a partir daquel encontro, que tal vez fóra unha tolemia ou, polo menos, un absurdo desatino, esta cousa tan sutil e desmedida de percorrer os camiños e querer vender Biblias polas casas coma se fóra pemento ou chocolate.

Na primeira metade do século XIX, George Borrow , percorreu a península ibérica comisionado pola Sociedade Bíblica Británica, para difundir a Biblia na súa versión anglicana (sen notas a pé de paxina), Entre os pobos "bárbaros" da península. narrador de excelente pluma, don Jorgito o inglés, que así era como o chamaban os bárbaros habitantes destas latitudes, describe no seu libro de viaxes titulado "La Biblia en España", as penalidades pasadas para remontar o Cabo Finisterre nunha das súas viaxes que o traía desde a Gran Bretaña ata Cádiz.

O luns 7 de novembro de 1836 partimos con rumbo ao Golfo de Vizcaia. Había mar grosa; o vento era forte e contrario; con todo na mañá do cuarto día tiñamos á vista as rochas da costa norte de Cabo Finisterre . Debo facer notar aquí que esta viaxe era o primeiro que o capitán facía á bordo do noso barco e que coñecía moi pouco ou nada a costa a que nos dirixiamos. Buscáronlle a ultima hora, apresuradamente, porque o seu predecesor renunciou ao mando, fundándose en que o barco non podía aguantar a mar e nas frecuentes avirías da maquina. Se eu soubese todo isto ao ver que o barco achegábase cada vez mais á costa, ata colocarse tan só a uns centos de varas dela, a miña alarma houbese sido maior da que foi. Non deixei, con todo, de sentir profunda sorpresa, pois como as dúas veces que cruzara por alí en barco de vapor vira o coidado con que os capitáns mantíñanse lonxe da costa, non puiden adiviñar a razón de aproximarnos tanto a unha zona perigosísima. O vento sopraba con forza cara á costa, se pode chamarse así aos abruptos e escarpados precipicios onde rompía a marexada con fragor de trono, alzando nubes de espuma e de auga pulverizada á altura dunha catedral. Fomos costeando lentamente e dobramos varios elevados promontorios, amontoados algúns pola man da Natureza en formas moi fantásticas. Á noitiña tiñamos preto pola proa o cabo de Finisterre, escarpada e sombría montaña de granito, cuxa ceñuda cima poden ver desde moi lonxe cantos atravesan o Océano. A corrente daqueles paraxes era terrible, e aínda que as maquina traballaban con toda a súa forza, avanzabamos pouco ou nada.
a iso das 8 da noite, o vento converteuse en furacán, o trono retumbo pavorosamente e a única luz que alumaba o noso camiño era a das vermellas culebrinas expelidas a intervalos do seu seo polas nubes grosas e negras que rodaban a pouca altura sobre as nosas cabezas. Faciamos os maiores esforzos para dobrar o cabo, que á luz dos lóstregos xurdía a sotavento, iluminado polas frecuentes exhalacións que vibraban en torno á súa cima, cando de súbito, a maquina rompeuse cun gran estoupido e as palas de que pendía a nosa existencia deixaron de funcionar.
non intentarei pintar a escena de horror e confusión que se produciu; pode ser imaxinada, pero non descrita. O capitán -xusto é recoñecelo- despregou a maior frialdade e intrepidez; tanto el como a tripulación fixeron todo o imaxinable por arranxar a maquina, e cando viron a inutilidade dos seus esforzos, izaron as velas e realizaron todas as manobras posibles para salvar o barco dunha destrución inminente. Pero nada aproveitaba; por desgraza, tiñamos a costa a sotavento e cara a ela nos impelía a muxinte tempestade. Achábame eu en tales instantes preto do temón e pregunte ao timonel se había algunha esperanza de salvar o barco, ou polo menos as nosas vidas.
"a situación é apurada, señor -respondeume-. Con esta mar os botes zozobraran nun minuto; antes dunha hora o barco chocará co Finisterre, onde o buque de guerra mais forte do mundo faríase anacos instantaneamente. Ningún de nós a de ver o día de mañá." De igual modo, o capitán informou aos demais pasaxeiros do perigo que corriamos e díxolles que se preparasen; ordenou logo pechar as escotillas e que non se permitise a ninguén andar pola cuberta; eu seguín no meu posto, non entanto, case afogado polo auga das inmensas olas que rompían contra o barco por barlovento e o anegaban. As pipas de auga potable soltáronse das súas amarras, e unha delas tírome ao chan e esmagou un pé ao desdichado timonel, cuxo posto ocupou no acto o capitán. Estabamos xa preto das rocas cando os elementos entraron en hórrida convulsión. Os lóstregos envolvíannos cos seus resplandores; os tronos retumbaban co fragor dun millón de canóns; o Océano parecía vomitar as súas feces mais profundas, cando no medio de tal desquiciamento, o vendaval saltou subitamente de cuadrante e apartounos da horrible costa aínda mais rápido que nos empuxou cara a ela.
os mariñeiros mais vellos de a bordo recoñeceron que nunca se libraron da morte por modo tan providencial. Desde o fondo do meu corazón dixen: "Pai noso que estas en os ceos, santificado sexa o teu nome."

Borrow, fillo autodidacta dun sarxento chusquero do exercito británico, dotado dunha memoria prodixiosa e un extraordinario don para aprender idiomas (ademais de español, francés, alemán, danés, italiano e grego, falaba e escribía árabe, armenio, hebreo, galés, euskera e caló), viaxou por España entre 1836 e 1840 repartindo biblias protestantes como axente da British and Foreign Bible Society. Esta sociedade foi un alicerce da Inglaterra victoriana e encargábase de facer chegar as súas sagradas escrituras a lugares exóticos poboados de infieis como a budista China, e, por suposto, a católica España. O aventureiro e bohemio axente e a virtuosa e pía sociedade que ó financiaba ao final acabaron mal, como non podía ser doutro xeito, e Borrow foi chamado a Londres e despedido.