Este é o relato que fai Vicente Rodríguez Alonso, do seu apresamento en outubro do ano 1937 polas  forzas do exercito franquista no Musel en Xixón  e o seu posterior paso polo campo de concentración de Anido na parroquia muradá de San Juan de  Serres.

Ás nove da noite do 20 de outubro de 1937, Vicente Rodríguez Alonso, de 16 anos e militante do Partido Comunista (PC), chegou correndo ao porto do Musel. «Pasei xunto ao barco "Monseny" e baixei pola escala ». Comezaba así a fuxida de Xixón daquel rapaz que despois ía pasar 33 meses apresado en campos de concentración e batallóns de traballo.

Vicente Rodríguez Alonso (A Felguera, 1921) revive para LA NUEVA ESPAÑA os sucesos daquel día en que as tropas do Exército nacional estaban a punto de entrar en Xixón, o que suporía a caída da Fronte Republicana do Norte. Ese mesmo día 20, á hora de comer, o seu pai, Fernando Rodríguez, un sinalado dirixente comunista, dixéralle a Vicente que lle esperaba antes das cinco da tarde na sede do PC, na casa de Paquet, xunto ao peirao de Xixón. Pero o rapaz atrasouse por cumprir a orde de ir ás tres da tarde a inutilizar a emisora Xixonesa 34 EAJ-34. Cando chegou ao Musel, o seu pai xa non estaba.

«Eramos uns centos os que chegabamos ao porto; entramos como Pedro pola súa casa, sen que nos tropezásemos con soldados armados ou metralladoras que nos impedisen buscar algún barco. Iso si, había moito balbordo e quedouse moita xente en terra».

A bordo do «Monseny », Vicente Rodríguez observou que «era a noite máis clara que vin en toda miña a vida, cunha visibilidade de varias millas». Naquel tempo, controlaban O Musel buques nacionais «como o "Cervera" ou o "Xúpiter"». O primeiro deles, o cruceiro «Almirante Cervera», foi o que interceptou ao «Monseny », «cara ás doce da noite, tras un par de horas de navegación», e Vicente Rodríguez acabou nos calabozos do buque. «Leváronnos a Ribadeo e empezou a anubrarse e a chover; Vicente Rodríguez lembra, así mesmo, que «ás catro da madrugada do día 21, cando as tropas nacionais xa estaban na Guía, saíu do peirao o "Santa Elena", custodiado, porque levaba doentes; puido saír e chegou ao seu destino».

Tras pasar a primeira noite retido en Ribadeo, «ao día seguinte, leváronnos a varios dos barcos capturados á Coruña e preocupámonos moito cando vimos militares franquistas que colocaban metralladoras fronte aos barcos; pensabamos que nos iamos a quedar alí, mortos». Porén, «pasaba o tempo e non disparaban; despois soubemos que aquelas metralladoras eran para protexernos da Falanxe, que quería afundir os barcos connosco dentro».

Despois de 15 días na Coruña, «leváronnos a Muros de San Pedro, onde había dous campos de prisioneiros, un aberto e outro pechado. Primeiro estivemos no aberto, amplo, sen aramados, onde nos recibiu un capitán requeté retirado, que se apelidaba Pardal».

Éramos uns 600 prisioneiros, «pero non había listas, de maneira que non se sabía exactamente quen éramos os que estabamos alí recluídos». Hoxe, aos seus 87 anos, Vicente Rodríguez recoñece que «non sei como axuizar aquilo que nos aconteceu con Pardal. Pediunos que fixésemos unha estrada para que chegasen desde a vila os víveres ao campo, e fixémola. Pasado un tempo, unha noite oímos a Pardal que berraba: " Meus fillos, meus fillos, que se me ha embarrado o camión, vide a axudarme, por favor, por favor!". Estaba abafado. Fomos e sacámolo».

Vicente Alonso ía coincidir nese campo con Higinio Carrocera, o militar anarcosindicalista, natural de Barros, que batallara o setembro anterior no Mazucu contra o avance nacional. «Unha mañá vexo a Higinio no campo e non me di nada, pero aos dez minutos mándame a un que me di que vaia á enfermaría. "Desexaría que non me recoñecese ninguén", díxome, e eu respondíalle que así sería pola miña parte, automaticamente». Carrocera sabía que a súa vida valía moi pouco naquel momento. «Ían ao campo contrapartidas de falanxistas da Felguera e Sama e, entón, ocultabámoslle baixo as colchonetas».

Despois, «en decembro de 1937 ou xaneiro de 1938, pecharon o campo aberto e leváronnos ao cerrado, dentro do vila de Muros, amurallado. Entón si houbo listas e controis. Unha parella da Garda Civil chegou un día e colleu a Higinio Carrocera. Dise que fora un aviso, pero non se soubo de quen. Leváronlle a Oviedo e en febreiro condenárono a morte».

No que atinxe ao destino de Vicente Rodríguez, «no campo cerrado presentouse un auditor de guerra e interrogoume. Había unha disposición que dicía que aos capturados de 16 anos ou menos, sen delitos de sangue, serían liberados. Era o meu caso. Chamoume o auditor e pediume a domiciliación».

Durante a guerra en Xixón, «vivira coa miña familia no número 25 de rúa Uría, piso 4.º esquerda. Nese mesmo edificio tamén vivira a familia de Juan Ambou. Dixenlle ao auditor que o meu domicilio estaba en Xixón; se lle digo que era da Felguera machúcanme, porque era o fillo dun destacado comunista». Sexa como for, «o auditor pediu informes sobre min, pero, ao non recibir nada, mantivo a miña reclusión, aínda que pode que recibise algo da Felguera, onde eu xa non tiña familia, agás afastada».

Ao tempo que Vicente Rodríguez pasaba por todas estas vicisitudes, «o meu pai saíra do Musel no barco "Conchita" e pasou a zona republicana. Nomeáronlle gobernador civil de Castellón e Teruel, que para entón xa estaba tomado polos nacionais. Recordo que estando no campo de Muros houbo compañeiros que me dicían que o meu pai fora gobernador». Ao acabar a guerra, «colléronlle en Alacante. O feito de ser gobernador significaba a condena a morte, pero conmutárona e permaneceu desterrado en Valencia. Ao cabo dun tempo, un xuíz díxolle que tiña que presentarse ante o Tribunal de Orde Pública, que xulgaba a masóns e a comunistas. A súa pena ía ser dun mínimo de 11 anos, así que fuxiu». Cando Fernando Rodríguez logrou escapar, «a súa intención era vir a Asturias para incorporarse á guerrilla, pero falloulle a ligazón. Veu de Soto de Rey á Felguera e dixéronlle que fuxise inmediatamente, porque era un dos comunistas máis sinalados».

Posteriormente, «o PC axudoulle a saír cara a París. "Pasoume a fronteira un falanxista, por unha propinilla", contoume despois, cando nos encontramos en París 14 anos máis tarde». Vicente Rodríguez quedárase sen familia directa en España. «A miña nai morrera no ano 1933 e os meus irmáns fóranse a Rusia, como o meu pai e a súa compañeira. Interviñeron Pasionaria e Semprún para que puidese entrar en Moscova. Faleceu alí, en abril de 1968, aos 70 anos».

O veterano gijonés considera que «o meu pai se aliara desgrazadamente coas Mocidades Socialistas Unificadas de Carrillo; porque hai dous tipos de político: o revolucionario e o de salón. Carrillo é político de salón e o meu pai era revolucionario. Antes da guerra, a Policía chegaba cada pouco á miña casa e dicía: "Fernando, imos dar un paseo". Naqueles tempos había sempre unha sabotaxe que aclarar».

Vicente Rodríguez agrega que «o político revolucionario está ou no cárcere ou perseguido. O meu pai non puido formar familia: sempre estaba ou en congresos do partido, ou en prisión ou perseguido».

No referente a el mesmo, «non me deixaron libre en Muros e despois leváronme a Cedeira, tamén na provincia da Coruña. Estabamos en plena praia, onde había fusilamentos. Pasei despois a San Pedro de Cardeña, Burgos, ao mosteiro, con prisioneiros das Brigadas Internacionais. Despois leváronme a un batallón de traballadores en Fuenteovejuna, Córdoba, e en xuño de 1940 liberáronme, cando se desfixo o campo de Tarifa, Cádiz, que estaba xunto ao faro».

Tras aqueles 33 meses de reclusións, «volvín á Felguera e recibín moitas malleiras nas comandancias da Garda Civil. Había un tenente, Berenguer, descendente do Berenguer da ditadura. Estaba na Comandancia de Barros, empeñado en encontrar ao meu pai. Puña diante de min un espertador grande e sinalaba unha hora: "Cando chegue aquí, haberasme dito onde está o teu pai", e un golpe e outro...».

A aquel mozo comunista citábanlle na Comandancia «ás once da mañá, co que non podía traballar; ía á de Tuilla, por exemplo, andando, e tiña que estar alí sentado un par de horas. "A semana que vén presentate en Barros", dicíanme, e, se non había malleira, ás dúas horas íame».

Por fortuna, a Vicente Rodríguez xórdelle unha oportunidade cando piden voluntarios na Comandancia de Marina de Gijón. «Presenteime, admitíronme e embarquei no "Cervera" para a instrución». Aquela ironía do destino, a de servir no buque que o capturara anos atrás, volveuse incluso un sarcasmo cando «o Cabó da batería do buque que bombardeara Xixón enterouse de que había un gijonés a bordo e chamoume: "Vaia malleira que vos demos", dixome». Despois, «demoráronme a licenza seis meses e había vacante en Gijón, na Comandancia, así que fun como secretario do xuíz de Marina, Juan González Toca. Por alí pasaban os xefes de Duro Felguera e do estaleiro do Dique, así que lle pedín un certificado de boa conduta ao meu superior e tamén alguén deume unha tarxeta de recomendación».

Para entón, «botárame noiva en Gijón, e despois fixen algo na construción, pero decidín presentarme a Dimas Menéndez, que era xefe en Duro Felguera. Non era fácil que che recibise. Había que encher un papel e razoar a visita». Vicente Rodríguez rememora, así mesmo, que «toda miña a familia traballara en Duro Felguera».

Cando Dimas Menéndez recíbeo, «pregúntame: "É vostede ex combatente?". "Servín no 'Cervera' durante la Guerra Mundial". "Enséñeme documentos". Mostreille tamén os documentos que me deran na Comandancia. "Con estas cartas y tarxetas pase vostede polas oficinas da empresa". O luns seguinte empecei a traballar. Entón, caseime».

Vicente Rodríguez traballou 27 anos en Duro Felguera. No presente mantén unha espiña cravada. «Pedín os datos que tivesen de min aos arquivos da Guerra Civil de Salamanca, Guadalaxara, Ávila e ao Ministerio de Defensa e contestáronme que non había referencia algunha sobre a miña persoa durante aqueles 33 meses de reclusión. Pero ten que haber documentos, porque en Fuenteovejuna había intendencia militar». O veterano gijonés afirma que «non persigo unha indemnización, pero si documentos que digan que fun antifranquista e que por iso fun a un campo de concentración, malia os meus 16 anos. En balnearios, certamente non estiven. Quero un papel que diga que estiven no batallón de traballadores número 131, 4.ª Compañía, de Fuenteovejuna. Non sei onde teño que ir a por ese papel. Ademais diso, eu non fun ninguén...»